Rozwój

PROGRAM REWITALIZACJI GMINY BROCHÓW NA LATA 2016-2023

Zgodnie z Wytycznymi w zakresie rewitalizacji w programach operacyjnych na lata 2014-2020 opracowanymi przez Ministerstwo Rozwoju REWITALIZACJA to kompleksowy proces wyprowadzania ze stanu kryzysowego obszarów zdegradowanych poprzez działania całościowe (powiązane wzajemnie przedsięwzięcia obejmujące kwestie społeczne oraz gospodarcze lub przestrzenno-funkcjonalne lub techniczne lub środowiskowe), integrujące interwencję na rzecz społeczności lokalnej, przestrzeni i lokalnej gospodarki, skoncentrowane terytorialnie i prowadzone w sposób zaplanowany oraz zintegrowany poprzez programy rewitalizacji. Rewitalizacja zakłada optymalne wykorzystanie specyficznych uwarunkowań danego obszaru oraz wzmacnianie jego lokalnych potencjałów (w tym także kulturowych) i jest procesem wieloletnim, prowadzonym przez interesariuszy (m.in. przedsiębiorców, organizacje pozarządowe, właścicieli nieruchomości, organy władzy publicznej, etc.) tego procesu, w tym przede wszystkim we współpracy z lokalną społecznością.

Podstawą prowadzenia działań rewitalizacyjnych stanowi program rewitalizacji, który na podstawie przeprowadzonej diagnozy obejmuje obszar zdegradowany. Program rewitalizacji, to wieloletni program działań w sferze społecznej, ekonomicznej, przestrzennej, infrastrukturalnej, środowiskowej i kulturowej zmierzający do wyprowadzenia obszarów zdegradowanych ze stanu kryzysowego oraz zapewniający zrównoważony rozwój. Wśród obszarów zdegradowanych wyróżnia się obszar rewitalizacji, w którym koncentrują się wszelkie działania rewitalizacyjne.

Niniejszy program został opracowany na podstawie Wytycznych w zakresie rewitalizacji w programach operacyjnych na lata 2014-2020.

Program Rewitalizacji Gminy Brochów został przyjęty na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.

Zgodnie z Wytycznymi każdy program rewitalizacji powinien charakteryzować się następującymi cechami:

  • kompleksowością:
    • działania prowadzone są w taki sposób, aby nie pomijać aspektu społecznego oraz gospodarczego lub przestrzenno-funkcjonalnego lub technicznego lub środowiskowego związanego zarówno z danym obszarem, jak i jego otoczeniem,
    • włączone są środki z różnych źródeł finansowania, np. EFRR, EFS, FS, innych publicznych oraz prywatnych.
  • koncentracją:
    • działania obejmują całość lub część zdiagnozowanego obszaru zdegradowanego i dotkniętych szczególną koncentracją problemów i negatywnych zjawisk kryzysowych
  • komplementarnością:
    • zapewnienie wzajemnego oddziaływania działania w sferze przestrzennej, problemowej, proceduralno-instytucjonalnej, międzyokresowej oraz źródeł finansowania.
  • partnerstwem i partycypacją:
    • realizacja programu oparta jest na współpracy ze wszystkimi grupami interesariuszy, w tym szczególnie ze społecznością obszarów rewitalizacji, innymi ich użytkownikami, przedsiębiorcami i organizacjami pozarządowymi.

Niniejszy Program został opracowany przy aktywnym udziale mieszkańców. Konsultacje społeczne polegały na spotkaniach z interesariuszami oraz ich ankietyzacji.

 

Strategia Rozwoju Gminy Brochów na lata 2015-2022

Strategia Rozwoju Gminy Brochów na lata 2015-2022 została przyjęta Uchwałą Nr XV/101/2016 Rady Gminy Brochów z dnia 25 lutego 2016 r. Określa ona priorytety i cele polityki rozwoju społeczno-gospodarczego gminy.

Strategia to dokument precyzujący długookresowy plan działania, określający strategiczne cele rozwoju gminy oraz wskazujący sposoby ich wykonania w postaci celów operacyjnych i konkretnych zadań realizacyjnych.

W dokumencie tym określono następującą wizję rozwoju Gminy Brochów:

 Gmina Brochów – zasobna i stabilna ekonomicznie, przyjazna mieszkańcom i inwestycjom, atrakcyjna turystycznie dzięki walorom przyrodniczym, kulturowym i zmodernizowanej infrastrukturze technicznej.

Cele strategiczne określone zostały w następujących obszarach działania i sformułowane jako:

Obszar: Społeczeństwo:

Cel strategiczny 1. Poprawa jakości życia mieszkańców gminy.

W ramach tego celu wyszczególniono m.in. następujące cele operacyjne:

  • rozwój infrastruktury sportowej
  • podnoszenie poziomu świadczonych usług z zakresu ochrony zdrowia i pomocy społecznej
  • promowanie rozwoju zasobów ludzkich w gminie
  • poprawa bazy materialnej kultury, zwiększenie oferty kulturalnej

 

Obszar: Środowisko i Dziedzictwo Kulturowe

Cel strategiczny : Ochrona przyrody, zachowanie krajobrazów naturalnych i kształtowanie harmonijnego krajobrazu kulturowego

Cel ten składa się z następujących celów operacyjnych:

  • rozwój turystyki kwalifikowanej i krajoznawczej (ekoturystyki)
  • ograniczenie emisji zanieczyszczeń i oszczędność energii

Obszar: Gospodarka

Cel Strategiczny: Rozwój gospodarczy dostosowany do uwarunkowań przyrodniczych i zasobów dziedzictwa kulturowego

Na ten cel składają się takie cele operacyjne jak:

  • rozwój funkcji turystycznych i rekreacyjnych
  • promocja gminy i terenów ofertowych, prawnie przygotowanych do rozwoju funkcji rekreacyjnej
  • rozwój przedsiębiorczości mieszkańców i tworzenie poza rolniczych miejsc pracy
  • partnerska współpraca gminy z otoczeniem

Cel Strategiczny: Porządkowanie struktury przestrzennej gminy

Wśród celów operacyjnych wyróżniono m.in.

  • rozbudowa i modernizacja infrastruktury technicznej
  • wspieranie przekształceń funkcjonalnych terenów rolnych i zabudowanych

Działania zaplanowane do realizacji w ramach Programu Rewitalizacji są w pełni zgodne z ww. celami strategicznymi i celami operacyjnymi oraz przyczynią się do ich pełnej realizacji. W ramach rewitalizacji zaplanowano takie działania jak: adaptacja budynku byłego Ośrodka Zdrowia w Brochowie na potrzeby Gminnego Centrum Usług Społecznych, zagospodarowanie terenu wraz z utworzeniem strefy edukacyjno-rekreacyjnej, wymiana kotłów CO, budowa instalacji OZE, budowa targowiska wiejskiego, zajęcia kulturalne, edukacyjno-rekreacyjne dla różnych grup wiekowych i społecznych. Wszystkie te inwestycje znacząco wpłyną na poprawę sfery technicznej, społecznej i gospodarczej obszarów rewitalizowanych.

 

Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych w Gminie Brochów na lata 2017-2022

Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych w Gminie Brochów na lata 2017-2022 została przyjęta Uchwałą Nr XXIV/197/2016 Rady Gminy Brochów z dnia 28 grudnia 2016 r.

Dokument ten wytycza cele strategiczne mające na celu poprawę jakości życia społeczeństwa, poprzez polepszenie sytuacji materialnej, jak również wsparcie społeczne. Jest dokumentem wieloletnim.

W dokumencie tym określono następującą wizję Gminy Brochów:

Gmina Brochów jest gminą, która dąży do tego, aby być gminą kreatywną, bezpieczną, otwartą na potrzeby społeczności lokalnej. Swoim mieszkańcom chce zapewnić bezpieczeństwo socjalne i równe szanse rozwoju we wszystkich dziedzinach życia.

Cele strategiczne zostały sformułowane jako:

 Cel strategiczny: Wsparcie dla rodzin ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb rozwojowych dzieci i młodzieży

W ramach tego celu wyszczególniono m.in. następujące cele operacyjne:

  • zagospodarowanie czasu wolnego społeczności lokalnej w tym dzieci i młodzieży,
  • promocja wartości rodzinnych,
  • wspieranie rodziców w procesie wychowawczym,
  • wsparcie rodzin niepełnych dysfunkcyjnych bądź szczególnie narażonych na wykluczenie społecznie,
  • promocja kultury.

Cel strategiczny: Poprawa warunków życia i zdrowia mieszkańców

Na ten cel składają się takie cele operacyjne jak:

  • aktywizowanie osób starszych, niepełnosprawnych i długotrwale chorych oraz innych osób marginalizowanych,
  • stworzenie zintegrowanego systemu wsparcia na rzecz osób zagrożonych wykluczeniem społecznym,
  • wspieranie organizacji i instytucji pracujących z osobami niepełnosprawnymi , bezrobotnymi, starszymi, uzależnionymi,
  • promowanie zdrowego stylu życia.

Cel strategiczny: Przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu i wsparcie grup marginalizowanych społecznie

Wśród celów operacyjnych wyróżniono m.in.

  • zwiększenie bezpieczeństwa na terenie gminy,
  • zapewnienie czystości i ładu w gminie,
  • rozwój infrastruktury społecznej.

Działania zaplanowane do realizacji w ramach Programu Rewitalizacji są w pełni zgodne z ww. celami strategicznymi i celami operacyjnymi, wzajemnie się uzupełniają oraz przyczynią się do ich pełnej realizacji. W ramach rewitalizacji zaplanowano takie działania jak: szkolenia i kursy dla osób bezrobotnych, doradztwo zawodowe, zajęcia kulturalne, edukacyjno-rekreacyjne dla różnych grup społecznych i wiekowych, nieodpłatne doradztwo prawne czy prowadzenie projektów profilaktycznych dla osób uzależnionych lub zagrożonych uzależnieniem.

Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Brochów

 Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Brochów zostało przyjęte Uchwałą Nr IV/19/2002 Rady Gminy Brochów z dnia 30 grudnia 2002 r., a następnie zmienione Uchwałą Nr XXIX/158/2010 Rady Gminy Brochów z dnia 16 czerwca 2010 r., Uchwałą Nr X/67/2011 Rady Gminy Brochów z dnia 28 listopada 2011 r., Uchwałą Nr XXXVII/211/2014 Rady Gminy Brochów z dnia 30 maja 2014 r.

Dokument ten jest podstawą koordynacji wszystkich miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji i przedsięwzięć realizacyjnych samorządu, jest bowiem opracowaniem określającym politykę w zakresie gospodarki przestrzennej gminy.

Studium tworzy ramy przestrzenne dla realizacji ustalonych kierunków programu rozwoju społeczno-gospodarczego. Odgrywa role w kształtowaniu struktury funkcjonalno-przestrzennej jako środek informacji o możliwościach i ograniczeniach w odniesieniu do poszczególnych obszarów.

Cel strategiczny:  Osiągniecie stabilnego rozwoju, w którym byłoby zapewnione zaspokojenie bieżących potrzeb mieszkańców, warunki umożliwiające wzrost poziomu życia i zaspokojenie potrzeb następnych pokoleń

Cel ten składa się z następujących celów operacyjnych:

  • dostosowanie rozwoju gospodarczego do uwarunkowań przyrodniczych,
  • kształtowanie harmonijnego krajobrazu kulturowego i zachowanie krajobrazów
  • naturalnych,
  • ochrona bioróżnorodności istniejących cennych przyrodniczo obszarów – Kampinoski Park Narodowy, oraz zachowanie ciągłości i w miarę naturalnego charakteru i ekstensywnego użytkowania obszarów w korytarzach ekologicznych,
  • aktywizacja rozwoju funkcji rekreacyjno-turystycznych gminy, kształtowanie struktury funkcjonalno-przestrzennej w nawiązaniu do systemu ekologicznego,
  • porządkowanie struktury przestrzennej gminy decydującej o warunkach zamieszkania, pracy, obsługi i wypoczynku; kompleksowe porządkowanie terenów urbanizujących się, poprzez zapewnienie wyposażenia w kompletna infrastrukturę techniczną, służącą ochronie środowiska i porządkowanie komunikacji; kształtowanie wielofunkcyjnego rozwoju wsi: Brochów -Janów, Tułowice, Plecewice.

Tak więc działania rewitalizacyjne są zgodne również z tym dokumentem. Działania polegające na adaptacji budynku byłego ośrodka zdrowia w Brochowie na potrzeby Centrum Usług Społecznych, zagospodarowanie terenu wraz z utworzeniem strefy edukacyjno-rekreacyjnej, wymiana kotłów CO, budowa instalacji OZE, budowa targowiska wiejskiego, zajęcia kulturalne, edukacyjno-rekreacyjne dla różnych grup wiekowych i społecznych przyczynią się do wielofunkcyjnego kształtowania rozwoju gminy.

Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla Gminy Brochów

 Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla Gminy Brochów został przyjęty Uchwałą Nr XIX/153/2016 Rady Gminy Brochów z dnia 19 sierpnia 2016 r. Jest to dokument strategiczny, który koncentruje się na podniesieniu efektywności energetycznej, zwiększeniu wykorzystania odnawialnych źródeł energii oraz redukcji emisji gazów cieplarnianych.

Cel strategiczny:  Poprawa jakości powietrza atmosferycznego na terenie gminy Brochów poprzez dążenie do osiągnięcia celów określonych w pakiecie klimatyczno-energetycznym do roku 2020

Na ten cel składają się następujące cele operacyjne:

  • osiągnięcie zmniejszenia emisji CO2 do roku 2020 o minimum 10,88% w stosunku do wielkości emisji wyznaczonej dla roku bazowego 2014,
  • modernizacja lokalnych kotłowni oraz prowadzenie działań termomodernizacyjnych w obiektach użyteczności publicznej,
  • modernizacja lokalnych źródeł ciepła – wymiana niskosprawnych kotłów na nowe kotły o wysokiej sprawności,
  • zwiększenie udziału energii z odnawialnych źródeł w bilansie energetycznym gminy – montaż instalacji kolektorów słonecznych, instalacja pomp ciepła, instalacja paneli fotowoltaicznych,
  • wspomaganie wprowadzania nowych technologii, modernizacji lub nowych inwestycji prowadzonych przez podmioty gospodarcze na terenie gminy poprzez usuwanie barier administracyjnych, pomoc w uzyskaniu środków finansowych, uzyskanie wymaganych decyzji administracyjnych,

Działania rewitalizacyjne polegające na poprawie ochrony powietrza poprzez wymianę kotłów CO oraz budowę instalacji OZE wpisują się do cele zawarte w wyżej wymienionym dokumencie. Poprzez te działania zostanie zmniejszona niska emisja, a co za tym idzie zmniejszenie emisji CO2, ponadto zwiększy się udział energii z odnawialnych źródeł w bilansie energetycznym gminy. Można więc uznać, że kryterium zgodności zostało spełnione.

Program usuwania wyrobów zawierających azbest z terenu Gminy Brochów na lata 2014-2032

Program usuwania wyrobów zawierających azbest z terenu Gminy Brochów na lata 2014-2032 został przyjęty Uchwałą Nr IV/26/2015 Rady Gminy Brochów z dnia 30 stycznia 2015 r.

Celem tego dokumentu jest zaplanowanie bezpiecznego dla zdrowia mieszkańców i środowiska naturalnego usunięcia wyrobów zawierających azbest z obszaru Gminy do końca 2032 r.

Wśród działań rewitalizacyjnych zaplanowano pomoc w usuwaniu wyrobów zawierających azbest. Realizacja tego zadania przyczyni się do poprawy stanu technicznego budynków, które posiadają pokrycie dachowe z płyt eternitowych, które to zawierają niebezpieczny dla zdrowia azbest. Przyczyni się to do poprawy jakości życia oraz zdrowia mieszkańców całej gminy, a jednocześnie zwiększy walory estetyczne zabudowań.

Wobec powyższego działanie to jest zgodne z wyżej wymienionym dokumentem.

Reasumując, wszystkie działania zaplanowane w niniejszym Programie Rewitalizacji są zgodne z dokumentami strategicznymi i planistycznymi Gminy Brochów oraz wpisują się w ich cele strategiczne i operacyjne.

 DIAGNOZA CZYNNIKÓW I ZJAWISK KRYZYSOWYCH

 Gmina Brochów jest gminą wiejską, dlatego też do diagnozy czynników i zjawisk kryzysowych jako typ jednostki przyjęto obręby geodezyjne, które stanowią odrębne miejscowości. Trzy z 32 obrębów geodezyjnych stanowią wyłącznie grunty rolne, które znajdują się w całości na terenie Kampinoskiego Parku Narodowego i w większości stanowią jego własność. Są to: Famułki Łazowskie, Brochów Łąki i Władysławów. Wobec powyższego obręby te nie zostały uwzględnione w analizie, a następnie diagnozie czynników i zjawisk kryzysowych.

Poniżej przedstawiono mapę Gminy Brochów z zaznaczeniem poszczególnych obrębów.

Bez tytułu

Analiza problemów występujących na terenie poszczególnych miejscowości Gminy Brochów została przeprowadzona na podstawie dostępnych danych statystycznych w sferze społecznej, gospodarczej, środowiskowej i techniczno-infrastrukturalnej. Do analizy wykorzystano przede wszystkim dane Urzędu Gminy Brochów, Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej oraz dane Głównego Urzędu Statystycznego, a także Posterunku Policji w Młodzieszynie.

   Sfera społeczna

  Demografia

 Według stanu na 31.12.2015 roku, gmina liczyła ogółem 4.320 mieszkańców, w tym:

  • 2150 mężczyzn, którzy stanowili 49,8% liczby ludności
  • 2170 kobiet, które stanowiły 50,2% liczby ludności.

Na 100 mężczyzn w gminie przypadało 101 kobiet.

Udział ludności gminy w ogólnej liczbie ludności powiatu sochaczewskiego wynosił 5,07%, a województwa mazowieckiego wynosił 0,08%.

Ludność gminy zamieszkuje na terenie 22 sołectw, są to: Andrzejów-Brochocin, Bieliny – Sianno, Brochów, Brochów Kolonia-Malanowo, Famułki Brochowskie, Famułki Królewskie, Górki-Hilarów, Janów, Konary, Kromnów – Gorzewnica, Lasocin, Łasice, Miszory, Nowa Wieś Śladów, Olszowiec, Piaski Duchowne – Piaski Królewskie, Plecewice, Przęsławice, Śladów, Tułowice, Wilcze Tułowskie – Wilcze Śladowskie, Wólka Smolana.

Średnia gęstość zaludnienia wynosi 36 mieszkańców/km2. Największą gęstością zaludnienia charakteryzują się Plecewice (244 osoby/ km2), Janów (147 osób/ km2) i Brochów (137 osób/ km2).

W tabeli 1 przedstawiono udział ludności według ekonomicznych grup wiekowych w odniesieniu do gminy Brochów, powiatu sochaczewskiego oraz województwa mazowieckiego. Zgodnie z poniższymi danymi na terenie Gminy odnotowano nieznacznie wyższy udział osób w wieku przedprodukcyjnym niż na terenie powiatu sochaczewskiego i województwa mazowieckiego. Zauważono także wyższy odsetek w przypadku ludności w wieku produkcyjnym w stosunku do ludności powiatu sochaczewskiego. Sytuacja gminy, w przypadku udziału osób w wieku poprodukcyjnym, kształtuje się lepiej na tle województwa, w odniesieniu do powiatu ma miejsce sytuacja odwrotna. Wielkości te są bardzo istotne z punktu widzenia możliwości tworzenia miejscowych rynków pracy.

Tabela 1.  Udział ludności wg ekonomicznych grup wieku w odniesieniu do Gminy Brochów, powiatu sochaczewskiego i województwa mazowieckiego w 2015 roku.

jednostka terytorialna udział ludności wg ekonomicznych grup wieku liczba osób ogółem
w wieku przedprodukcyjnym w wieku produkcyjnym w wieku poprodukcyjnym
gmina 19,17% 61,41% 19,42% 4320
powiat 18,85% 62,48% 18,67% 85 167
województwo 18,59% 61,37% 20,04% 5 349 114

W latach 2012 – 2015 zaobserwowano, że:

  • liczba ludności w wieku przedprodukcyjnym maleje, co oznacza, że rodzi się coraz mniej dzieci, aczkolwiek w roku 2015 zaobserwowano znaczny wzrost w stosunku do roku 2014, prognozowany trend jest malejący (wykres 1)
  • liczba ludności w wieku produkcyjnym maleje, co oznacza, że coraz mniej osób podejmuje pracę lub kontynuuje naukę w szkołach wyższych, prognozowany trend nadal jest spadkowy (wykres 2),
  • liczba ludności w wieku poprodukcyjnym rośnie, co oznacza starzenie się społeczeństwa i coraz większą liczbę osób, przechodzących na emeryturę, prognozowany trend jest wzrostowy (wykres 3).

Zmiany te obrazuje tabela 2.

Zmniejszenie liczby ludności w wieku przedprodukcyjnym i produkcyjnym, a wzrost liczby ludności w wieku poprodukcyjnym wymaga podjęcia działań mających na celu przeciwdziałaniu wykluczeniu osób starszych. Starzenie się społeczeństwa przyczynia się do zwolnienia gospodarki, a tym samym do zmniejszenia rozwoju gospodarczego.

Tabela 2.  Udział ludności wg ekonomicznych grup wieku w gminie Brochów w latach 2012-2015

Ekonomiczna grupa wiekowa 2012 2013 2014 2015
w wieku przedprodukcyjnym 19,31 19,07 18,78 19,17
w wieku produkcyjnym 63,13 62,70 62,58 61,41
w wieku poprodukcyjnym 17,57 18,23 18,64 19,42

Gmina Brochów na koniec 2015 roku zamieszkiwana była przez 4 320 mieszkańców. Największa liczba ludności zamieszkuje w Janowie – około 12,45%, Plecewicach – około 11,62% oraz w Brochowie – około 10,58% ogółu mieszkańców Gminy. Najmniejsza liczba osób zamieszkuje w miejscowościach: Piaski Królewskie (0,07%), Bieliny (0,42%) i Andrzejów (0,49%). Dla porównania liczba ludności w gminie Brochów w 1995 r. wynosiła 4 235 osób, w 2000 r. 4 287 osób, w 2005 r. 4 264 osoby, a w 2010 r. 4 296 osób, co pokazuje, że w porównaniu z 2015 r. liczba ludności na terenie gminy od połowy lat 90-tych XX w. ma minimalnie wzrostową tendencję.

Poniższa tabela 3. przedstawia liczbę ludności w poszczególnych miejscowościach z uwzględnieniem grup wiekowych.

Tabela 3.        Liczba mieszkańców w poszczególnych miejscowościach na terenie Gminy Brochów z uwzględnieniem grup wiekowych

Miejscowość Ludność w wieku produkcyjnym Ludność w wieku po-produkcyjnym Ludność w wieku przed-produkcyjnym Liczba mieszkańców
Andrzejów 12 9 0 21
Bieliny 12 5 1 18
Brochocin 21 14 11 46
Brochów 273 82 102 457
Brochów Kolonia 26 5 6 37
Famułki Brochowskie 53 13 13 79
Famułki Królewskie 25 9 3 37
Gorzewnica 25 8 8 41
Górki 19 13 3 35
Hilarów 36 10 9 55
Janów 359 79 100 538
Konary 205 56 59 320
Kromnów 128 29 53 210
Lasocin 61 33 16 110
Łasice 45 17 15 77
Malanowo 83 25 25 133
Miszory 114 35 35 184
Nowa Wieś Śladów 33 11 8 52
Olszowiec 42 15 3 60
Piaski Duchowne 24 10 4 38
Piaski Królewskie 2 1 0 3
Plecewice 320 73 109 502
Przęsławice 121 67 45 233
Sianno 41 21 18 80
Śladów 237 87 68 392
Tułowice 201 65 40 306
Wilcze Śladowskie 12 7 39 58
Wilcze Tułowskie 17 5 1 23
Wólka Smolana 106 35 34 175
GMINA 2653 839 828 4 320

źródło: Urząd Gminy

Na tej podstawie można stwierdzić, że najliczniejszą grupę stanowili mieszkańcy w wieku produkcyjnym – około 61,41% ogólnej liczby ludności w 2015 roku. Następną grupą pod względem udział w ogólnej liczbie ludności były osoby w wieku poprodukcyjnym (około 19,42%). Ich liczba nieznacznie przewyższała liczbę osób w wieku produkcyjnym, które stanowiły około 19,17% mieszkańców Gminy Brochów. Powyższe tendencje świadczą o starzeniu się społeczeństwa na przedmiotowym obszarze.

Na podstawie powyższych danych przeanalizowano sytuację na terenie obrębów geodezyjnych, zestawiając średnie charakteryzujące poszczególne miejscowości z wartością przeciętną dla Gminy Brochów. Poniższa tabela 4. przedstawia wskaźniki społeczne, opierające się na udziale grup ekonomicznych ludności w poszczególnych miejscowościach. Kolorem czerwonym zaznaczono wartości niekorzystne, czyli wyższe od średniej dla gminy, natomiast kolorem zielonym zaznaczono te wartości, które przyjmują lepsze wyniki niż przeciętna wartość dla gminy.

Miejscowość

 

Sfera społeczna
Udział ludności w wieku produkcyjnym w ogólnej liczbie ludności na danym obszarze Udział ludności w wieku przed-produkcyjnym w ludności ogółem na danym obszarze Udział ludności w wieku po-produkcyjnym w ludności ogółem na danym obszarze
[%]
Andrzejów 57,14 0,00 42,86
Bieliny 66,67 5,56 27,78
Brochocin 45,65 23,91 30,43
Brochów 59,74 22,32 17,94
Brochów-Kolonia 70,27 16,22 13,51
Famułki Brochowskie 67,09 16,46 16,46
Famułki Królewskie 67,57 8,11 24,32
Gorzewnica 60,98 19,51 19,51
Górki 54,29 8,57 37,14
Hilarów 65,45 16,36 18,18
Janów 66,73 18,59 14,68
Konary 64,06 18,44 17,50
Kromnów 60,95 25,24 13,81
Lasocin 55,45 14,55 30,00
Łasice 58,44 19,48 22,08
Malanowo 62,41 18,80 18,80
Miszory 61,96 19,02 19,02
Nowa Wieś Śladów 63,46 15,38 21,15
Olszowiec 70,00 5,00 25,00
Piaski Duchowne 63,16 10,53 26,32
Piaski Królewskie 66,67 0,00 33,33
Plecewice 63,75 21,71 14,54
Przęsławice 51,93 19,31 28,76
Sianno 51,25 22,50 26,25
Śladów 60,46 17,35 22,19
Tułowice 65,69 13,07 21,24
Wilcze Śladowskie 20,69 67,24 12,07
Wilcze Tułowskie 73,91 4,35 21,74
Wólka Smolana 60,57 19,43 20,00
Gmina Brochów 61,41 19,17 19,42

źródło: opracowanie własne

Pierwszym wskaźnikiem analizowanym podczas identyfikacji stanu kryzysowego w sferze społecznej gminy Brochów był udział ludności w wieku produkcyjnym w ogólnej liczbie ludności na danym obszarze. Średnia dla gminy wyniosła 61,41% (na dzień 31.12.2015 r.) W wyniku przeprowadzonej analizy stwierdzono, że największy udział osób w wieku produkcyjnym mieszka w miejscowościach Wilcze Tułowskie, Brochów-Kolonia i Olszowiec.

Pod uwagę wzięto również udział ludności w wieku przedprodukcyjnym w ogólnej liczbie ludności na danym obszarze tworząc drugi wskaźnik. Średnia dla gminy wyniosła 19,17 % (na dzień 31.12.2015 r.) W wyniku przeprowadzonej analizy stwierdzono, że największy udział osób w wieku przedprodukcyjnym ma miejsce w miejscowościach: Wilcze Śladowskie, Brochocin, Brochów i Sianno. Jest to zjawisko korzystne z gospodarczego punktu widzenia. Wysoki udział dzieci i młodzieży wskazuje na duży potencjał rozwojowy tych miejscowości.

Kolejnym analizowanym wskaźnikiem był udział ludności w wieku poprodukcyjnym w ogólnej liczbie ludności na danym obszarze. Średnia dla gminy wyniosła 19,42 % (na dzień 31.12.2015 r.) W wyniku przeprowadzonej analizy stwierdzono, że największym udziałem osób w wieku poprodukcyjnym charakteryzują się następujące miejscowości: Wilcze Śladowskie i Brochów-Kolonia. Wysoka wartość wskaźnika sugeruje, że w tych miejscowościach osoby starsze są najbardziej narażone na wykluczenie społeczne.

Po analizie długoterminowej prognozy liczby ludności podregionu warszawskiego zachodniego – powiat sochaczewski opracowanej przez GUS, prognozuje się na przestrzeni lat 2016 – 2035 spadek liczby mieszkańców gminy Brochów.

Efektem spadku liczby mieszkańców gminy może być spowolnienie rozwoju przedsiębiorczości, budownictwa mieszkaniowego oraz infrastruktury technicznej i społecznej, a co za tym idzie przede wszystkim spowolnienie rozwoju gminy.

Konsekwencją silnego wzrostu liczebności osób starszych zapewne będzie nasilenie się problemów społecznych dotykających te osoby (np. ubóstwo, wykluczenie społeczne, choroby, niepełnosprawność), a co za tym idzie wzrost wydatków gminy w zakresie opieki społecznej. Aby temu zapobiegać samorząd powinien dążyć do rozwoju usług skierowanych do osób starszych oraz likwidowania barier architektonicznych. Konieczne jest zatem podejmowanie działań mających na celu aktywizację społeczną mieszkańców w rożnym wieku i dotkniętych różnymi problemami.

Podejmując działania społeczne należy pamiętać także o osobach młodych, aby zachęcić ich do pozostania i osiedlania się na terenie gminy. Niezwykle ważne jest również pozyskiwanie nowych mieszkańców. Aby to osiągnąć należy zadbać o odpowiednią infrastrukturę oraz ofertę kulturalną. W związku z tym w ramach działań rewitalizacyjnych zaplanowano m.in. adaptację byłego ośrodka zdrowia w Brochowie na potrzeby Gminnego Centrum Usług Społecznych wraz z zagospodarowaniem terenu, utworzeniem strefy edukacyjno-rekreacyjnej, wsparcie w wymianę kotłów CO na bardziej ekologiczne czy w montaż instalacji OZE. Wśród działań kulturalnych zaplanowano pikniki, festyny, wycieczki czy uruchomienie kina plenerowego. Planowanym celem niniejszych zadań jest zachęcanie obecnych, jak i potencjalnych mieszkańców do osiedlania się na tym terenie. Efektem zaplanowanych działań będzie wzrost przyrostu naturalnego oraz salda migracji, a w konsekwencji wzrost liczby mieszkańców Gminy.

Problemy społeczne

Dla realizacji zadań własnych gminy w zakresie pomocy społecznej, na terenie gminy Brochów funkcjonuje Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Brochowie. Ośrodek realizuje zadania własne i zlecone gminie z zakresu pomocy społecznej.

Tabela 5.  Pomoc społeczna w gminie Brochów w latach 2012-2015

Wyszczególnienie Jedn. 2012 2013 2014 2015
Środowiskowa pomoc społeczna
Gospodarstwa domowe korzystające z pomocy społecznej gosp. 208 219 202 180
Osoby w gospodarstwach domowych korzystające z pomocy społecznej osoba 613 632 571 518
Świadczenia rodzinne
rodziny otrzymujące zasiłki rodzinne na dzieci osoba 180 175 162 165
dzieci, na które rodzice otrzymują zasiłek rodzinny – ogółem osoba 361 351 330 335
dzieci w wieku do lat 17, na które rodzice otrzymują zasiłek rodzinny osoba 334 324 304 312
Kwoty wypłaconych świadczeń rodzinnych
kwota świadczeń rodzinnych tys. zł 1024 967 859 953
kwota zasiłków rodzinnych tys. zł 627 641 581 619
kwota zasiłków pielęgnacyjnych tys. zł 181 176 172 159

źródło: GUS

Z powyższych danych wynika, że liczba rodzin otrzymujących świadczenia rodzinne w latach 2012-2015 wykazywała tendencje malejącą. W ciągu analizowanego okresu zmniejszyła się o 13,5%. Podobnie liczba dzieci na które rodzice otrzymywali zasiłek rodzinny zmniejszyła się w 2015 r. o 7,2 % w stosunku do roku 2012. Konsekwencją tego jest spadek kwoty wypłaconych świadczeń rodzinnych; w skali lat 2012-2015, która zmniejszyła się o prawie 7%.

Malejącą tendencję wykazywała również wysokość wypłaconych zasiłków rodzinnych: w

stosunku do roku poprzedniego zmniejszyła się ona w 2014 r. o 9,4 %. W 2013 r. kwota wzrosła w stosunku do roku ubiegłego o 2,2%, a w 2015 r. o 6,5%.

Kwota wypłaconych zasiłków pielęgnacyjnych ma tendencję malejącą: w 2013 r. zmniejszyła się o 2,8% w stosunku do roku 2012 r., a 2014 r. zmniejszyła się o 2,2% w porównaniu z rokiem 2013, natomiast w roku 2015 nastąpił spadek o 7,6% w stosunku do roku poprzedniego.

Według danych uzyskanych z Urzędu Gminy kwoty wypłaconych zasiłków z pomocy społecznej w zależności od ich rodzaju kształtowały się w latach 2012 – 2015 w sposób przedstawiony w tabeli 6.

Tabela 6.  Zasiłki z pomocy społecznej w gminie Brochów w latach 2012 – 2015

Rodzaj zasiłku Jedn. 2012 2013 2014 2015
zasiłek stały 82 676 95 621 105 634 101 649
zasiłek okresowy 199 861 239 837 243 184 274 308
zasiłek celowy (w tym zasiłki celowe, pomoc państwa w zakresie dożywiania) 179 254 127 820 152 403 168 856
posiłek 64 734 77 623 64 023 59 471
pomoc przyznana cudzoziemcom, którzy uzyskali zgodę na pobyt tolerowany 500 0 0 0
specjalistyczne usługi opiekuńcze 16 800 16 800 16 800 16 800
usługi opiekuńcze 0 6 600 2 160 4 320
odpłatność gmin za pobyt w domu pomocy społecznej 18 634 104 750 131 037 102 306
razem 562 459 669 051 715 241 727 710

źródło: opracowanie własne

Z powyższych danych wynika, że łączna kwota zasiłków z pomocy społecznej wypłaconych w latach 2012 – 2015 wykazywała tendencję rosnącą. W ciągu analizowanego okresu wzrosła o 22,7%.

Największy wzrost wypłaconych świadczeń odnotowano w zakresie odpłatności gminy za pobyt w domu pomocy społecznej (wzrost o 603,2%) oraz wypłaconych zasiłków stałych (wzrost o 32,5%) i okresowych (wzrost o 27,1%).

Poniżej zaprezentowano szczegółowe dane na temat pomocy społecznej świadczonej przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Brochowie.

W poniższym zestawieniu zostały określone główne problemy, z którymi spotykają się rodziny w gminie Brochów. Jak wynika z analiz najliczniejszą grupą są rodziny z problemem ubóstwa (do takich rodzin zaliczamy rodziny, w których dochód na osobę w rodzinie jest poniżej lub równy kryterium dochodowemu), drugim naglącym problemem jest bezrobocie, kolejnym długotrwała lub ciężka choroba oraz niepełnosprawność. Jak wynika z przedstawionych danych problemy te mają tendencję spadkową. I tak liczba rodzin korzystających z pomocy społecznej z powodu ubóstwa zmalała o 13,1% w ciągu analizowanego okresu, z powodu długotrwałej lub ciężkiej choroby zmalała o 17,7% na przestrzeni lat 2013-2015, natomiast z powodu bezrobocia o 17,2%, zaś z powodu niepełnosprawności o 19,1%.

Tabela 7.  Powody przyznania świadczeń pomocy społecznej rodzinom w gminie Brochów w latach 2013 – 2015

Powód trudnej sytuacji życiowej Liczba rodzin korzystająca z pomocy społecznej
2013 2014 2015
Ubóstwo 175 171 152
Bezdomność 4 3 4
Potrzeba ochrony macierzyństwa 15 18 18
Bezrobocie 145 127 120
Niepełnosprawność 68 75 55
Długotrwała lub ciężka choroba 79 78 65
Bezradność ws. opiekuńczo- wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego 37 25 36
Przemoc w rodzinie 1 1 0
Alkoholizm 6 4 1
Narkomania 1 0 0
Trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego 4 3 4
Zdarzenie losowe 4 3 0
Klęska żywiołowa lub ekologiczna 0 0 3

źródło: Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych w Gminie Brochów na lata 2017 – 2022

Na podstawie danych przekazanych przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Brochowie przeanalizowano sytuację na terenie poszczególnych miejscowości, zestawiając średnie charakteryzujące poszczególne obręby z wartością przeciętną dla Gminy Brochów.

Zgodnie z poniższym zestawieniem, najgorzej przedstawia się sytuacja w miejscowościach Brochów, Kromnów, Tułowice, Wilcze Tułowskie i Wólka Smolana, gdzie wszystkie przyjęte wskaźniki przyjmują wartości mniej korzystne niż średnia dla gminy.

 Tabela 8.  Wskaźniki społeczne – beneficjenci pomocy społecznej

Miejscowość

 

Sfera społeczna
Udział osób objętych pomocą społeczną z powodu ubóstwa w ogólnej liczbie mieszkańców na danym obszarze Udział osób objętych pomocą społeczną z powodu bezrobocia w liczbie mieszkańców w wieku produkcyjnym na danym obszarze Udział osób objętych pomocą społeczną z powodu długotrwałej lub ciężkiej choroby w ogólnej liczbie mieszkańców na danym obszarze Udział osób objętych pomocą społeczną z powodu niepełnosprawności w ogólnej liczbie mieszkańców na danym obszarze
[%]
Andrzejów 0,00 0,00 4,76 0,00
Bieliny 0,00 0,00 0,00 0,00
Brochocin 4,35 0,00 0,00 0,00
Brochów 12,25 19,05 6,56 5,25
Brochów-Kolonia 24,32 30,77 0,00 13,51
Famułki Brochowskie 25,32 28,30 8,86 2,53
Famułki Królewskie 18,92 32,00 0,00 0,00
Gorzewnica 17,07 0,00 17,07 0,00
Górki 25,71 26,32 11,43 0,00
Hilarów 16,36 25,00 0,00 5,45
Janów 5,02 5,57 2,04 1,67
Konary 4,38 5,37 2,19 1,25
Kromnów 19,52 27,34 5,71 4,76
Lasocin 18,18 26,23 0,91 2,73
Łasice 11,69 24,44 5,19 0,00
Malanowo 9,02 6,02 7,52 0,75
Miszory 11,41 11,40 8,70 4,35
Nowa Wieś Śladów 7,69 9,09 0,00 7,69
Olszowiec 0,00 0,00 0,00 0,00
Piaski Duchowne 2,63 0,00 0,00 2,63
Piaski Królewskie 100,00 100,00 0,00 33,33
Plecewice 4,58 4,38 1,79 1,79
Przęsławice 15,88 20,66 6,44 2,15
Sianno 20,00 24,39 1,25 1,25
Śladów 15,05 19,83 2,55 6,38
Tułowice 12,75 13,43 4,25 5,56
Wilcze Śladowskie 0,00 0,00 0,00 0,00
Wilcze Tułowskie 47,83 64,71 39,13 34,78
Wólka Smolana 14,86 24,53 5,71 6,29
Gmina Brochów 11,16 14,06 4,10 3,50

źródło: opracowanie własne

wartość niekorzystna
wartość korzystna

Pierwszym wskaźnikiem opisującym problemy społeczne analizowanym podczas identyfikacji stanu kryzysowego w sferze społecznej gminy Brochów był udział osób objętych pomocą społeczną z powodu ubóstwa w ogólnej liczbie mieszkańców na danym obszarze. Średnia dla gminy wyniosła 11,16% (na dzień 31.12.2015 r.) W wyniku przeprowadzonej analizy stwierdzono, że największy udział osób korzystających z pomocy społecznej z powodu ubóstwa zamieszkuje w miejscowościach Piaski Królewskie, Wilcze Tułowskie, Famułki Brochowskie, Brochów-Kolonia i Górki. Spośród 29 miejscowości aż w 19 wykazano wartości niekorzystne, tzn. wyższe niż średnia dla gminy.

Następnym wskaźnikiem opisującym problemy społeczne analizowanym podczas identyfikacji stanu kryzysowego w sferze społecznej gminy Brochów był udział osób objętych pomocą społeczną z powodu bezrobocia w liczbie mieszkańców w wieku produkcyjnym na danym obszarze. Średnia dla gminy wyniosła 14,06% (na dzień 31.12.2015 r.). W wyniku przeprowadzonej analizy stwierdzono, że największy udział osób korzystających z pomocy społecznej z powodu bezrobocia zamieszkuje w miejscowościach Piaski Królewskie, Wilcze Tułowskie, Famułki Królewskie i Brochów-Kolonia. Wskaźnik ten wartości niekorzystne osiągnął w 15 z 29 miejscowości.

Kolejnym ze wskaźników opisującym problemy społeczne analizowanym podczas identyfikacji stanu kryzysowego w sferze społecznej gminy Brochów był udział osób objętych pomocą społeczną z powodu długotrwałej lub ciężkiej choroby w ogólnej liczbie mieszkańców na danym obszarze. Średnia dla gminy wyniosła 4,10% (na dzień 31.12.2015 r.) W wyniku przeprowadzonej analizy stwierdzono, że największy udział osób korzystających z pomocy społecznej z powodu długotrwałej lub ciężkiej choroby zamieszkuje w miejscowościach Wilcze Tułowskie, Gorzewnica i Górki. Wskaźnik ten wartości niekorzystne osiągnął w 13 z 29 miejscowości.

Ostatnim ze wskaźników opisującym problemy społeczne analizowanym podczas identyfikacji stanu kryzysowego w sferze społecznej gminy Brochów był udział osób objętych pomocą społeczną z powodu niepełnosprawności w ogólnej liczbie mieszkańców na danym obszarze. Średnia dla gminy wyniosła 3,50% (na dzień 31.12.2015 r.) W wyniku przeprowadzonej analizy stwierdzono, że największy udział osób korzystających z pomocy społecznej z powodu długotrwałej lub ciężkiej choroby zamieszkuje w miejscowościach Wilcze Tułowskie, Piaski Królewskie i Brochów Kolonia. Wskaźnik ten wartości niekorzystne osiągnął w 11 z pośród 29 miejscowości.

Problemy społeczne są wynikiem określonych procesów społeczno-gospodarczych. Wystąpienie choćby jednego z nich generuje pojawienie się kolejnego (np. bezrobocie może przyczynić się do uzależnień czy ubóstwa). Dlatego konieczne jest podejmowanie działań profilaktycznych, terapeutycznych oraz edukacyjnych. Przyczyną wielu problemów społecznych jest bezrobocie dlatego konieczne są również działania, zmierzające do jego ograniczenia (szkolenia, staże, praktyki itp.)

W wielu przypadkach osoby korzystające z pomocy społecznej zagrożone są wykluczeniem społecznym. Dlatego konieczne jest podejmowanie działań mających na celu aktywizację społeczną, która umożliwi integrację mieszkańców w rożnym wieku i dotkniętych różnymi problemami.

Bezrobocie

W 2015 r. liczba zarejestrowanych bezrobotnych w gminie Brochów wynosiła 245 osób, co stanowiło 8,09% ogólnej liczby bezrobotnych powiatu sochaczewskiego. W ogólnej liczbie bezrobotnych na terenie gminy Brochów mężczyźni stanowili – 49,8%. Udział bezrobotnych w liczbie ludności w wieku produkcyjnym na terenie gminy wynosił 9,1%.

Tabela 9.  Liczba bezrobotnych zarejestrowanych na terenie gminie Brochów w latach 2012 – 2015

Wyszczególnienie 2012 2013 2014 2015
Bezrobotni zarejestrowani wg płci
ogółem 235 285 267 245
mężczyźni 125 141 136 122
kobiety 110 144 131 123
Udział zarejestrowanych bezrobotnych w liczbie ludności w wieku produkcyjnym
ogółem 8,6 10,6 9,9 9,1
mężczyźni 8,5 9,8 9,3 8,4
kobiety 8,8 11,6 10,5 10,0

źródło: GUS

Dla porównania stopa bezrobocia rejestrowanego wg danych GUS w 2015 roku wynosiła:

  • w kraju – 9,7 %,
  • w województwie mazowieckim – 8,3 %,
  • w powiecie sochaczewskim – 8,7 %.

Analizując dane dotyczące struktury bezrobocia na terenie gminy Brochów należy zauważyć, że liczba osób bezrobotnych w latach 2012-2015 wykazywała tendencję wzrostową do 2013 roku. W roku 2014 nastąpił nieznaczny spadek liczby osób bezrobotnych w porównaniu z rokiem poprzednim o 18 osób co stanowi 6,3% zachowując nadal tendencje wzrostową w porównaniu z 2012 rokiem o 32 osoby, tj. 12%. Wśród osób bezrobotnych nieznaczną większość do roku 2014 stanowili mężczyźni.

Brak pracy lub jej utrata może być przyczyną powstawania negatywnych zjawisk społecznych; może prowadzić między innymi do wzrostu przestępczość, uzależnień od alkoholu czy ubóstwa. Długotrwałe występowanie bezrobocia w konsekwencji może wpłynąć również na wzrost wydatków gminy, głównie na pomoc społeczną mającą na celu minimalizację tych negatywnych zjawisk, jak również na pogorszenie wizerunku gminy.

Chcąc zmniejszać poziom bezrobocia, należałoby skutecznie pozyskiwać nowych inwestorów, stwarzać dla nich korzystne warunki do prowadzenia działalności gospodarczej, jak również wspierać osoby chcące prowadzić własną działalność gospodarczą czy organizować kursy i szkolenia dla osób bezrobotnych. W ramach działań rewitalizacyjnych zmniejszających zjawisko niekorzystne jakim jest bezrobocie, przewidziano m in. utworzenie inkubatora przedsiębiorczości dla osób chcących zakładać własną działalność gospodarczą, kursy i szkolenia oraz doradztwo zawodowe dla osób poszukujących pracy.

Bezpieczeństwo publiczne

Za zapewnienie porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli, za ochronę przeciwpożarową i zapobieganie innym nadzwyczajnym zagrożeniom życia i zdrowia ludzi oraz środowiska odpowiada Starosta Powiatu Sochaczewskiego, Komendant Powiatowy Policji oraz Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej.

Na terenie gminy Brochów nie ma Posterunku Policji, za porządek publiczny i bezpieczeństwo obywateli odpowiada Posterunek Policji w Młodzieszynie obejmujący zasięgiem działania teren trzech gmin: Rybno, Młodzieszyn i Brochów. Dyżur dzielnicowego gminy Brochów odbywa się w poniedziałki oraz w czwartki od godz. 11.00 do godz. 13.00 w Urzędzie Gminy Brochów .

 

Tabela 10.   Dane statystyczne z Posterunku Policji w Młodzieszynie za lata 2013-2015 dane dotyczące Gminy Brochów

Przestępstwa 2013 2014 2015
ogółem 113 80 62
w tym o charakterze kryminalnym 63 56 51
w tym najbardziej uciążliwych dla społeczeństwa
kradzież z włamaniem 10 15 8
kradzież 27 17 16
kradzież samochodu 0 1 0
rozbój i wymuszenia 0 1 1
pobicie, bójka 1 1 2
uszkodzenie rzeczy 10 4 3
uszczerbek na zdrowiu 0 0 1
nękanie art. 190a KK 1 2 2
znęcanie się art. 207 KK 6 3 2

źródło: Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych w Gminie Brochów na lata 2017-2022

Tabela 11.   Dane statystyczne obrazujące konieczność podejmowania działań wobec osób stosujących przemoc i nadużywających alkoholu – Gmina Brochów

Działania 2013 2014 2015
Liczba interwencji 427 388 1056
w tym interwencji domowych b.d. b.d. 264
Liczba zatrzymanych kierowców 19 9 20
w tym zatrzymanych do wytrzeźwienia   2 5
Liczba zatrzymanych praw jazdy 10 4 5
Liczba założonych Niebieskich Kart 15 14 8

źródło: Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych w Gminie Brochów na lata 2017-2022

Na terenie gminy działa także siedem jednostek Ochotniczej Straży Pożarnej w miejscowościach Śladów, Plecewice, Miszory, Brochów, Przęsławice, Wólka Smolana, Kromnów.

Tabela 12.   Wskaźniki społeczne – popełnione przestępstwa

Miejscowość

 

Sfera społeczna
Udział popełnionych przestępstw w ogólnej liczbie mieszkańców na danym obszarze
[%]
Andrzejów 0,00
Bieliny 0,00
Brochocin 2,17
Brochów 1,75
Brochów-Kolonia 2,70
Famułki Brochowskie 1,27
Famułki Królewskie 2,70
Gorzewnica 0,00
Górki 5,71
Hilarów 0,00
Janów 0,93
Konary 0,63
Kromnów 0,95
Lasocin 1,82
Łasice 7,79
Malanowo 1,50
Miszory 0,00
Nowa Wieś Śladów 0,00
Olszowiec 0,00
Piaski Duchowne 0,00
Piaski Królewskie 0,00
Plecewice 1,00
Przęsławice 1,29
Sianno 2,50
Śladów 1,53
Tułowice 1,31
Wilcze Śladowskie 1,72
Wilcze Tułowskie 4,35
Wólka Smolana 3,43
Gmina Brochów 1,41

źródło: opracowanie własne

wartość niekorzystna
wartość korzystna

Ostatnim ze wskaźników opisującym sferę społeczną analizowanym podczas identyfikacji stanu kryzysowego był udział popełnionych przestępstw w ogólnej liczbie mieszkańców na danym obszarze. Średnia dla gminy wyniosła 1,41% (na dzień 31.12.2015 r.) W wyniku przeprowadzonej analizy stwierdzono, że największy udział przestępstw na jednego mieszkańca danego obszaru przypada w miejscowościach Łasice, Górki i Wilcze Tułowskie. Wskaźnik ten wartości niekorzystne osiągnął w 13 z pośród 29 miejscowości.

Nasilanie się problemów społecznych dość często prowadzi do różnego rodzaju przestępstw, zwłaszcza wśród ludzi młodych. Najczęściej są to bójki i kradzieże. Brak infrastruktury technicznej umożliwiającej aktywne spędzanie wolnego czasu oraz niewystarczająca oferta kulturalna pośrednio przyczyniają się do pogłębiania się tego zjawiska. Dlatego też ważne jest wykształcenie w młodych ludziach postaw akceptowalnych społecznie. W związku z tym należy zadbać o rozwijanie pasji i zainteresowań, a umożliwią to m.in. zajęcia sportowe, edukacyjne czy kulturalne.

Sfera gospodarcza

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego na terenie Gminy Brochów w roku 2015 zarejestrowanych było 381 podmiotów gospodarki narodowej ogółem, wśród nich 368 podmiotów działało w sektorze prywatnym, a 13 w sektorze publicznym. Należy zauważyć, że liczba podmiotów sektora publicznego na przestrzeni lat 2012-2015 nie zmieniła się i wynosiła 13. Podmioty sektora prywatnego w 2015 roku stanowiły 96,59%, natomiast podmioty sektora publicznego 3,41%.

Liczba podmiotów prywatnych w latach 2012- 2013 wzrosła 1,06 %. W latach 2014 -2015 w porównaniu do roku 2013 liczba podmiotów sektora prywatnego zaczęła spadać i zmniejszyła się w roku 2014 o 2,64%, natomiast w roku 2015 o 2,9% w stosunku do roku 2013. Zaobserwowane zjawisko jest ma tendencje spadkową. Na terenie powiatu sochaczewskiego i województwa mazowieckiego natomiast obserwuje się rozwój sektora prywatnego i wzrost liczby podmiotów gospodarczych.

W sektorze prywatnym w 2014 roku najliczniejszą grupę stanowiły podmioty prowadzące działalność gospodarczą w zakresie:

  • handel hurtowy i detaliczny, naprawa pojazdów samochodowych, włączając motocykle,
  • transport i gospodarka magazynowa,

Tabela 13.   Struktura podmiotów gospodarczych według sektorów własnościowych w latach 2012- 2015 w Gminie Brochów, powiecie sochaczewskim i województwie mazowieckim.

Wyszczególnienie 2012 2013 2014 2015
podmioty gospodarki narodowej ogółem
gmina 388 392 382 381
powiat 8 620 8 690 8 653 8 687
województwo 699 212 724 997 742 172 766 030
sektor prywatny na terenie gminy Brochów
ogółem 375 379 369 368
osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą 307 309 299 296
spółki handlowe 15 15 15 15
spółki handlowe z udziałem kapitału zagranicznego 2 2 2 2
spółdzielnie 4 4 4 4
fundacje 3 3 4 4
stowarzyszenia i organizacje społeczne 11 12 12 12
sektor publiczny ogółem
gmina 13 13 13 13
powiat 8 415 8 486 8 447 8 464
województwo 686 267 712 055 728 806 740 534

źródło: GUS

Z tabeli 14. wynika, że najwięcej podmiotów gospodarki narodowej działało w miejscowościach Brochów, Janów, Konary, Plecewice i Tułowice.

Tabela 14.   Podmioty gospodarki narodowej ogółem na terenie Gminy Brochów w podziale na miejscowości w latach 2012-2015.

Wyszczególnienie 2012 2013 2014 2015
Andrzejów 3 2 2 3
Brochocin 4 4 4 5
Brochów 62 60 55 51
Brochów-Kolonia 3 4 4 6
Malanowo 14 14 13 13
Bieliny 0 1 2 2
Sianno 5 4 3 4
Famułki Królewskie 2 2 3 3
Famułki Brochowskie 5 7 9 8
Górki 4 5 5 5
Hilarów 1 1 2 2
Janów 49 47 43 44
Konary 38 39 36 36
Kromnów 23 21 23 15
Gorzewnica 0 0 0 7
Lasocin 8 11 10 11
Łasice 6 6 6 6
Miszory 15 15 14 11
Olszowiec 5 5 4 4
Plecewice 52 53 53 53
Piaski Duchowne 3 4 3 3
Piaski Królewskie 0 0 0 0
Przęsławice 8 8 7 7
Śladów 24 25 22 23
Nowa Wieś Śladów 4 4 4 4
Tułowice 28 28 29 31
Wilcze Śladowskie 2 2 2 2
Wilcze Tułowskie 2 2 3 3
Wólka Smolana 18 18 21 19
Razem Gmina 388 392 382 381

źródło: GUS.

Wskaźnikiem gospodarczym jaki wzięto pod uwagę przy analizie i wyznaczaniu obszarów zdegradowanych był udział prywatnych podmiotów gospodarki narodowej w ogólnej liczbie mieszkańców na danym obszarze.

Tabela 15.   Wskaźnik gospodarczy – prywatne podmioty gospodarki narodowej

Miejscowość

 

Sfera gospodarcza
Udział prywatnych podmiotów gospodarki narodowej w ogólnej liczbie mieszkańców na danym obszarze
[%]
Andrzejów 23,81
Bieliny 16,67
Brochocin 6,52
Brochów 9,19
Brochów-Kolonia 5,41
Famułki Brochowskie 10,13
Famułki Królewskie 8,11
Gorzewnica 17,07
Górki 8,57
Hilarów 7,27
Janów 8,18
Konary 11,25
Kromnów 7,14
Lasocin 8,18
Łasice 7,79
Malanowo 12,78
Miszory 5,43
Nowa Wieś Śladów 7,69
Olszowiec 11,67
Piaski Duchowne 7,89
Piaski Królewskie 0,00
Plecewice 10,56
Przęsławice 3,00
Sianno 3,75
Śladów 5,61
Tułowice 10,13
Wilcze Śladowskie 5,17
Wilcze Tułowskie 8,70
Wólka Smolana 9,14
Gmina Brochów 8,52

źródło: opracowanie własne

wartość niekorzystna
wartość korzystna

Średnia dla gminy obliczona dla tego wskaźnika wyniosła 8,52 % (na dzień 31.12.2015 r.) W wyniku przeprowadzonej analizy stwierdzono, że największy udział prywatnych podmiotów gospodarki narodowej na jednego mieszkańca danego obszaru przypada w miejscowościach Andrzejów, Bieliny, Gorzewnica, Konary, Janów, Malanowo i Olszowiec. Wskaźnik ten wartości niekorzystne (poniżej średniej dla gminy) osiągnął w 16 z pośród 29 miejscowości.

Zmniejszanie się liczby podmiotów sektora prywatnego, jest zjawiskiem niekorzystnym. Spadek ich liczby przyczynia się do wzrostu bezrobocia, ubóstwa i narastania negatywnych zjawisk społecznych. Ma niekorzystny wpływ na społeczeństwo, może bowiem prowadzić do wzrostu patologii i przestępczości. Oddziałuje niekorzystnie na całą Gminę powodując spadek jej dochodów, co z kolei przyczynia się do zahamowania inwestycji i pogorszenia warunków życia mieszkańców. Biorąc powyższe pod uwagę należy przeciwdziałać tym niekorzystnym zmianom. Aby zahamować narastanie niekorzystnego zjawiska jakim jest spadek ilości podmiotów gospodarczych, a co za tym idzie wzrost bezrobocia i ubóstwa, w programie rewitalizacji znalazły się działania prowadzące do pobudzenia rozwoju gospodarczego w gminie. Wśród tych zadań znalazło się m.in. utworzenia inkubatora przedsiębiorczości.

Sfera środowiskowa

Według regionalizacji fizycznogeograficznej Polski opracowanej przez J. Kondrackiego obszar Gminy Brochów położony jest w obrębie mezoregionu Kotlina Warszawska zaliczanego do makroregionu Nizina Środkowomazowiecka.

Gmina Brochów położona jest nad prawym dolnym odcinkiem rzeki Bzury, wyznaczającej jednocześnie zachodnią granicę gminy. Północną granicę gminy stanowi rzeka Wisła. Obszary położone w części wschodniej gminy stanowią teren Kampinoskiego Parku Narodowego. Przez teren gminy przypływa rzeka Łasica oraz kanał Olszowiecki i kanał Kromnowski będące prawymi dopływami Bzury.

Na terenie gminy występują następujące formy ochrony przyrody:

  • Kampinoski Park Narodowy
  • Warszawski Obszar Chronionego Krajobrazu
  • Obszar Natura 2000 Puszcza Kampinoska PLC140001
  • Obszar Natura 2000 Kampinoska Dolina Wisły
  • Obszar Natura 2000 Dolina Środkowej Wisły
  • Pomniki przyrody

Gmina Brochów posiada aktualny Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla Gminy Brochów. W dokumencie tym, w zakresie zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego związanych z niską emisją na terenie gminy zidentyfikowano następujące obszary problemowe:

  • obecność przestarzałego systemu grzewczego,
  • wysokie stężenie pyłu zawieszonego,
  • zły stan części zasobów mieszkaniowych,
  • niskie parametry techniczne dróg,
  • spalanie odpadów w piecach do tego nieprzystosowanych,
  • niska świadomość mieszkańców odnośnie ochrony środowiska.

Na terenie gminy jednorodzinne budynki mieszkalne stanowią głównie zabudowę wolnostojącą – 97 %, ogrzewane są przez indywidualne źródła ciepła, a 94 % budynków wykorzystuje centralne ogrzewanie jako sposób ogrzewania. Głównym paliwem, wykorzystywanym do ogrzewania budynków jednorodzinnych jest węgiel podbitumiczny (stosowany przez 88 % gospodarstw domowych) oraz drewno, które często jest stosowane razem z węglem jako paliwo pomocnicze. Olej opałowy wykorzystuje ok. 1 % gospodarstw domowych. W niewielkiej liczbie gospodarstw wykorzystywane jest paliwo o mniejszej szkodliwości dla środowiska – gaz ziemny.

Ważnym czynnikiem środowiskowym jest także zanieczyszczenie środowiska azbestem. Szeroko stosowane do lat 90. XX w. wyroby zawierające azbest przyczyniły się do tego, że w wielu gospodarstwach domowych w kraju, w tym w gminie Brochów, nadal znajdują się one w użyciu. Stanowią one pokrycia dachów i elewacji obiektów budowlanych. Płyty azbestowo-cementowe stosowane w budownictwie są niebezpieczne dla zdrowia mieszkańców oraz pogarszają walory estetyczne zabudowy.

W analizie jako wskaźnik środowiskowy przyjęto ilość wyrobów zawierających azbest przypadająca na osobę w danej miejscowości. Wskaźnik ten jest możliwy do zmierzenia dla poszczególnych obrębów.

 Tabela 16.   Wskaźnik środowiskowy – ilość wyrobów zawierających azbest

Miejscowość

 

Sfera środowiskowa
Ilość wyrobów zawierających azbest w Mg przypadająca na 1 osobę na danym obszarze
[Mg/os.]
Andrzejów 0,44
Bieliny 0,95
Brochocin 1,62
Brochów 2,94
Brochów-Kolonia 2,17
Famułki Brochowskie 1,41
Famułki Królewskie 0,93
Gorzewnica 1,82
Górki 0,94
Hilarów 2,19
Janów 1,98
Konary 3,13
Kromnów 1,86
Lasocin 1,11
Łasice 1,39
Malanowo 1,67
Miszory 1,80
Nowa Wieś Śladów 2,62
Olszowiec 1,25
Piaski Duchowne 0,58
Piaski Królewskie 1,02
Plecewice 3,16
Przęsławice 1,27
Sianno 1,09
Śladów 1,57
Tułowice 2,13
Wilcze Śladowskie 1,96
Wilcze Tułowskie 1,98
Wólka Smolana 1,87
Gmina Brochów 1,84

źródło: opracowanie własne

Wśród 29 miejscowości gminy Brochów w 12 ilość wyrobów zawierających azbest przypadająca na osobę jest powyżej średniej dla gminy, która wynosi 1,84 Mg/osobę. Największy udział wyrobów zawierających azbest na jednego mieszkańca przypada w miejscowościach: Brochów, Brochów Kolonia, Hilarów, Nowa Wieś Śladów

Jakość środowiska jest jednym z czynników prowadzących do rozwoju gminy. Chcąc przyciągnąć do gminy nowych mieszkańców należy zadbać o wysoki poziom walorów przyrodniczych i środowiskowych. W związku z powyższym w programie rewitalizacji pojawiły się zadania wspierające ograniczenie niskiej emisji poprzez pomoc w wymianie kotłów CO na bardziej ekologiczne oraz w instalacji OZE, a także pomoc w usuwaniu wyrobów zawierających azbest. Przedsięwzięcia te przyniosą wiele korzyści społecznych, środowiskowych i gospodarczych takich jak: ograniczenie emisji zanieczyszczeń, poprawa stanu środowiska, korzystnie wpłynie na aspekt przestrzenny, stworzą lepsze możliwości rozwoju gospodarczego (czyste powietrze zwiększy ruch turystyczny, zaktywizuje agroturystykę, rozwinie lokalną przedsiębiorczość, przyciągnie inwestorów).

Sfera przestrzenno-funkcjonalna

Komunikacja

Podstawowy układ komunikacyjny gminy stanowią drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne. Wskaźnik gęstości dróg publicznych na terenie gminy kształtuje się na poziomie 71,2km/100km2.

W obszarze gminy istnieje 83,3 km dróg gminnych z czego prawie połowa posiada nawierzchnię gruntową. Nawierzchnię utwardzoną posiada 44,5 km dróg gminnych. Ważną drogą dla powiązań gminy z obszarami sąsiednimi szczególnie z miastem Wyszogrodem, Płockiem i Warszawą stwarzającą pas aktywizacji gospodarczej jest droga wojewódzka nr 575.

W zakresie komunikacji kolejowej turystycznej w gminie funkcjonuje przejazd kolejką relacji Sochaczew Wąskotorowy- Wilcze Tułowskie, mający znaczenie turystyczne.

Infrastruktura techniczna

ZAOPATRZENIE W WODĘ

Zaopatrzenie w wodę mieszkańców gminy odbywa się w systemie wodociągu grupowego opartego na ujęciu zlokalizowanym we wsi Konary. Wydajność ujęcia kształtuje się średnio na poziomie 115 m3/h. Pobór wody dla mieszkańców gminy Brochów wynosi do 107 m3/h. Aktualny stan zwodociągowania gminy określa się jako dobry. Łączna długość czynnej sieci rozdzielczej wg danych uzyskanych z Urzędu Gminy wynosi obecnie 73,8 km. Z sieci wodociągowej korzysta 76% ludności.

KANALIZACJA SANITARNA

Gospodarka ściekowa na terenie gminy oparta jest głównie o zbiorniki bezodpływowe i wywożenie ścieków do punktu zlewnego na oczyszczalni ścieków oraz o zbiorczy system kanalizacji sanitarnej.

Na terenie gminy funkcjonuje mechaniczno-biologiczna oczyszczalnia ścieków o przepustowości 600 m3/d zlokalizowana w Janowie. Oczyszczalnia wyposażona jest m.in. w pompownię ścieków surowych oraz punkt zlewny ścieków dowożonych.

Kanalizacją zbiorczą systemu rozdzielczego objęte są wsie: Brochów, Janów, Tułowice, Konary, część Malanowa, Plecewice, Wólka Smolana, Brochocin i Olszowiec.

Łączna długość istniejącej sieci kanalizacyjnej wynosi obecnie 28,6 km, z sieci kanalizacyjnej korzysta 36% ludności.

ZAOPATRZENIE W ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ

Podstawowym źródłem zasilania gminy w energie elektryczną jest stacja transformatorowo-rozdzielcza 220/110/30/15 kV ,,Sochaczew”. Rezerwowe zasilanie realizowane jest liniami SN-15 kV ze stacji 110/15 kV ,,Błonie” i ,,Nowy Dwór”.

Ponadto przez południowe tereny gminy przebiegają linie napowietrzne: 400 kV relacji Płock-Mościska i 220 kV relacji Konin-Mory. Linie te nie mają bezpośredniego wpływu na zasilanie w energię elektryczną odbiorców z terenu gminy Brochów. Stwarzają natomiast ograniczenia w zagospodarowaniu przestrzennym.

TELEKOMUNIKACJA

Przez teren gminy przebiegają dwie radiolinie dla których obowiązuje określona przepisami strefa ochronna dotycząca ograniczeń w wysokości obiektów. Istniejące centrale telefoniczne w Tułowicach, Wólce Smolnej i Śladowie, pokrywają zapotrzebowanie na łącza telefoniczne, pod warunkiem sukcesywnej rozbudowy sieci telekomunikacyjnej.

W kontekście wyzwań cywilizacyjnych rozbudowy i doposażenia wymaga infrastruktura dostępu do Internetu, ilość przekaźników – masztów teletechnicznych jest niewystarczająca do przekazu Internetu szerokopasmowego.

ZAOPATRZENIE W CIEPŁO

Zaopatrzenie w ciepło mieszkańców gminy odbywa się w oparciu o indywidualne źródła ciepła, które w przeważającej części wykorzystują paliwa niskiej jakości, jednak sukcesywnie następuje wykorzystywanie źródeł ciepła proekologicznych nośników energii. Funkcjonujące kotłownie lokalne, związane z obiektami użyteczności publicznej pracują na paliwie i technologii ekologicznej.

Południowo-zachodnia część gminy wyposażona jest w system gazu przewodowego średniego ciśnienia zasilanego z miasta Sochaczew.

Na pozostałym terenie mieszkańcy gminy zaopatrują się w gaz do celów bytowo-gospodarczych, wykorzystując system butlowy lub zbiorniki na gaz płynny.

Programowane jest dalsze zaopatrzenie gminy w gaz przewodowy poprzez rozbudowę sieci gazowej średniego ciśnienia.

GOSPODARKA ODPADAMI

Zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy określa „Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Brochów”. Od 1 lipca 2013 r. obowiązek odbioru odpadów komunalnych i ich zagospodarowania od właścicieli nieruchomości przejęła gmina.

Na terenie gminy nie funkcjonuje stacjonarny punkt selektywnej zbiórki odpadów komunalnych. Utworzone zostały cztery tzw. gniazda przy budynkach szkół i urzędu gminy, gdzie zbierane są m.in. szkło, plastik, papier, metale, opakowania wielomateriałowe.

Na terenie gminy nie funkcjonują miejsca przetwarzania odpadów komunalnych. Firma Eneris Surowce S.A. zebrane z terenu gminy odpady komunalne przekazuje do PGK Płońsk Sp. z o.o., ZUOK Sp. z o.o. w Kobiernikach, Zebra Recycling Sp. z o.o., biodegradowalne do Ziemia Polska Sp. z o.o., selektywne do Zebra Recycling Sp. z o.o. i Eneris Surowce SA.

Z danych przedstawionych w „Analizie stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie gminy Brochów za rok 2014” wynika, że: systemem zbiórki odpadów objętych jest około 4096 osób z nieruchomości zamieszkałych, złożono 1322 aktywne deklaracje, w tym 1235 (93,4%) na odpady segregowane i 85 na zmieszane.

Oświata i wychowanie

Na terenie gminy Brochów działają 3 placówki oświatowe oraz 1 przedszkole:

  • Szkoła Podstawowa w Brochowie
  • Szkoła Podstawowa w Śladowie
  • Publiczne Gimnazjum w Lasocinie
  • prywatne przedszkole „Łoszaki” w Lasocinie.

Szkoła Podstawowa w Brochowie i w Śladowie wraz z salami gimnastycznymi zostały wybudowane w latach dziewięćdziesiątych.

Budynek Szkoły Podstawowej w Śladowie wymaga remontu tj. wymiany: pokrycia dachowego, instalacji grzewczej i elektrycznej, oświetlenia w klasach, malowania, a także nowego wyposażenia pracowni informatycznej, zakupu wyposażenia klas jak tablice interaktywne, meble szkolne oraz budowy oczyszczalni ścieków i remontu boiska.

Budynek Szkoły Podstawowej w Brochowie wymaga bieżących remontów, stworzenia nowej pracowni komputerowej, zakupu sprzętu multimedialnego, nowoczesnych pomocy dydaktycznych, mebli szkolnych. Ponadto w szkole brak nowoczesnych, wielofunkcyjnych boisk sportowych  z infrastrukturą towarzyszącą.

Biblioteka szkolna wymaga wzbogacenia zbiorów, stworzenia czytelni i komputeryzacji z dostępem do Internetu.

Baza lokalowa Gimnazjum wymaga przeprowadzenia bieżących remontów oraz modernizacji pracowni komputerowych i wyposażenia w sprzęt sportowy.

Ochrona zdrowia

Na terenie gminy Brochów funkcjonuje 1 przychodnia – Samodzielny Publiczny ZOZ Gminny Ośrodek Zdrowia w Brochowie. W przychodni nieodpłatnie w ramach Podstawowej Opieki Zdrowotnej przyjmują lekarze rodzinni. Wśród lekarzy specjalistów w ramach umowy z NFZ przyjmują: stomatolog, pulmonolog, ginekolog. W ośrodku zdrowia odpłatnie przyjmują lekarze specjaliści: chirurg, dermatolog, kardiolog, neurolog, laryngolog, ortopeda. Personel uzupełniany jest przez 4  pielęgniarki i 1 położną.

W Brochowie znajduje się również punkt apteczny, w którym można zaopatrzyć się we wszystkie niezbędne lekarstwa i środki medyczne.

Obecnie w trakcie budowy znajduje się Gminne Centrum Medyczno-Rehabilitacyjne w Brochowie, do którego zostanie przeniesiony ośrodek zdrowia. Zakończenie budowy i oddanie budynku do użytku planowane jest na koniec 2017 roku.

Kultura fizyczna, sport i rekreacja

Na terenie gminy działa 1 klub sportowy – Uczniowski Klub Sportowy „Tajfun Brochów” funkcjonujący od 2004 r. Wg danych GUS w 2014 r. liczył on 25 członków, trenujących w ramach jednej sekcji sportowej (piłka nożna) z 1 zatrudnionym trenerem.

W gminie znajduje się boisko sportowe, na którym odbywają się rozgrywki drużyny „Tajfun Brochów”, brak jest jednak boiska ze sztuczną nawierzchnią oraz boisk wielofunkcyjnych.

Konieczna jest rozbudowa infrastruktury sportowo-rekreacyjnej, która przyczyni się do podniesienia atrakcyjności mieszkaniowej Gminy Brochów, a co za tym idzie wpłynie na wzrost liczby mieszkańców w przyszłości.

Na terenie gminy potrzeby kulturowe mieszkańców zaspakajają świetlice wiejskie działające przy ochotniczych strażach pożarnych, Wiejski Dom Kultury w Konarach oraz świetlicę wiejską w budynku stacji kolei wąskotorowej w Tułowicach.

Sfera techniczna

W ramach sfery technicznej pod uwagę należy wziąć w szczególności stan techniczny obiektów budowlanych, w tym o przeznaczeniu mieszkaniowym i społecznym.

W 2013 roku na terenie gminy Brochów znajdowało się 1 308 mieszkań o łącznej powierzchni użytkowej 111 465 m2, w tym 1 mieszkanie o powierzchni 52 m2 stanowiło własność komunalną, a 4 mieszkania, których łączna powierzchnia użytkowa wynosiła 253 m2 znajdowało się w budynku wielorodzinnym.

Dominującą formą budownictwa jest budownictwo jednorodzinne w typie zabudowy zagrodowej i mieszkaniowej jednorodzinnej.

Systematycznie poprawia się stan wyposażenia mieszkań w podstawową infrastrukturę techniczną. Wszystkie mieszkania wyposażone są w energię elektryczną i około 90% w instalację wodociągową. Potrzeby mieszkaniowe ludności gminy zaspokojone są w stopniu dobrym. Nie przewiduje się budowy mieszkań komunalnych.

Rozwój budownictwa mieszkaniowego pociąga za sobą konieczność podjęcia działań inwestycyjnych zmierzających do budowy i rozbudowy infrastruktury technicznej i komunikacyjnej.

Jednym z przedsięwzięć rewitalizacyjnych jest projekt zakładający modernizację pustostanu oraz byłego ośrodka zdrowia w Brochowie. Projekt będzie realizowany w obszarze zaplanowanej rewitalizacji i jest on komplementarny z pozostałymi projektami modernizacyjnymi. Celem niniejszego działania jest zwiększenie mieszkańcom dostępu do usług administracyjnych oraz rozwój zasobów kulturowych Gminy Brochów. Ośrodek zdrowia w Brochowie jest jednym z najważniejszych obiektów na terenie gminy oraz stanowi nieodłączną część życia mieszkańców. Planowane prace modernizacyjne przyczynią się do zahamowania procesu degradacji ośrodka, oraz do nadania mu nowych funkcji, co jednocześnie pozwoli na zachowanie dziedzictwa Gminy dla przyszłych pokoleń. Należy podkreślić, że Ośrodek Zdrowia w Brochowie, to przede wszystkim lokalny ośrodek życia społecznego mieszkańców z całej gminy Brochów. Przychodnia brochowska została utworzona w 1989 roku, dzięki wspólnej pracy mieszkańców wsi oraz przy współudziale Narodowego Funduszu Ochrony Zdrowia i składek mieszkańców gminy Brochów. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie warszawskim, wówczas to przychodnia w Brochowie wchodziła w skład Samodzielnego Zespołu Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej w Nowym Dworze Mazowieckim. Na podstawie Uchwały Rady Powiatu Nowodworskiego, z dnia 28 czerwca 1999 roku, Ośrodek Zdrowia w Brochowie, został przejęty przez Gminę Brochów i przekształcony w SP ZOZ, Gminny Ośrodek Zdrowia w Brochowie. Początkowo został zaadaptowany tylko dół Ośrodka, natomiast według planów w górnej części miał zostać stworzony Dom Pomocy Społecznej, jednakże w międzyczasie został on sprzedany przez władze Gminy w ręce prywatnego właściciela. W roku 2015 udało się odkupić górę budynku. Mieszkańcy wsi dbają o to, co sami wybudowali własną, ciężką pracą, dlatego też planowane prace modernizacyjne pozwolą na stworzenie im przyjaznego miejsca do spotkań, konferencji czy szkoleń. W budynku zaplanowane są również punkty wsparcia dla mieszkańców poprzez utworzenie inkubatora przedsiębiorczości, darmowej pomocy prawnej, sali spotkań dla osób uzależnionych (AA), doradztwa zawodowego oraz siedziby dla organizacji pozarządowych. Ośrodek Zdrowia, to budynek z którym mieszkańcy wsi się utożsamiają. Zaplanowany do realizacji projekt przyczyni się do wzmocnienia funkcji edukacyjnych i zwiększenia poziomu uczestnictwa mieszkańców w życiu kulturalnym.

Wyżej wymienione efekty przyczynią się pośrednio do realizacji celów wyznaczonych w ramach rewitalizacji, dlatego też należy stwierdzić, że projekt polegający na remoncie Ośrodka Zdrowia jest niezbędnym elementem rewitalizacyjnym. Projekt ten pozwoli na synergię przedsięwzięć rewitalizacyjnych.

Potencjał i bariery Gminy Brochów

W tabeli 17. przedstawiono syntetyczne zestawienie kluczowych potencjałów i barier rewitalizacji obszarów zdegradowanych na terenie Gminy Brochów w sferze społecznej, gospodarczej, technicznej, przestrzenno-funkcjonalnej i środowiskowej.

Tabela 17.   Kluczowe potencjały i bariery rewitalizacji na terenie Gminy Brochów

Sfera Potencjał Bariery
społeczna ·     wysokie walory przyrodniczo – krajobrazowe

·      oferta oświatowa i infrastruktura opieki zdrowotnej na podstawowym poziomie

·      potencjał instytucji pomocy społecznej na rzecz realizacji programów aktywizujących i integrujących społeczności lokalne

·      miejsca z potencjałem dla tworzenia oferty kulturalno-sportowo-rekreacyjnej

·      dobrze rozwinięta infrastruktura drogowa na potrzeby codziennego życia

·      dodatnie saldo migracji

·      rosnąca liczba organizacji pozarządowych

 

 

·         wzrost liczby ludności w wieku poprodukcyjnym

·         brak włączenia w życie społeczności części mieszkańców obszarów zdegradowanych

·         brak inicjatywy mieszkańców w organizacji pikników i spotkań integracyjnych

·         oferta kulturowa i sportowa niezaspokajająca w pełni potrzeb mieszkańców

·         ograniczone możliwości finansowania przez mieszkańców rozwiązań ekologicznych w infrastrukturze technicznej

·         zły stan techniczny budynków użyteczności publicznej

gospodarcza ·     korzystne położenie geograficzne (bliskość dużych aglomeracji miejskich) i dobre skomunikowanie z drogowym układem krajowym – drogi wojewódzkie przebiegające przez teren gminy,

·     korzystne warunki do prowadzenia agroturystyki

·         położenie całego obszaru gminy w ekologicznym systemie obszarów chronionych,

·         spadek ilości podmiotów gospodarczych

środowiskowa ·     wysokie walory przyrodniczo – krajobrazowe

·     korzystne warunki bioklimatyczne obszaru umożliwiające rozwój funkcji wypoczynkowych, rekreacyjnych i turystycznych

·     wysoki potencjał wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych

 

·         ograniczone możliwości finansowania przez mieszkańców rozwiązań ekologicznych w infrastrukturze technicznej
przestrzenno-funkcjonalna ·        dobrze rozwinięta infrastruktura drogowa, wodociągowa

·      oferta oświatowa i infrastruktura opieki zdrowotnej na podstawowym poziomie

·         dobre zaopatrzenie w infrastrukturę energetyczną

 

·         rozproszony układ nieruchomości podzielonych na działki budowlane powodujące rozpraszanie się osadnictwa

·         chaotyczna zabudowa i niski poziom architektury budynków

·         niewystarczająca infrastruktura gazowa

techniczna ·         chęć stworzenia przez władze samorządowe Gminnego Centrum Usług Społecznych

·         chęć poprawy infrastruktury sportowo-wypoczynkowo-rekreacyjnej

·         chaotyczna zabudowa i niski poziom architektury budynków

·         zły stan techniczny budynków mieszkalnych i użyteczności publicznej

·         występowanie zjawiska niskiej emisji

·         stosowanie paliw niskiej jakości do ogrzewania budynków

 

Sfera społeczna, gospodarcza, środowiskowa i przestrzenno-funkcjonalna, techniczna są ze sobą ściśle powiązane, dlatego też wiele potencjałów i barier występuje w kilku sferach jednocześnie.

Sfera środowiskowa ma znaczący wpływ na obszar zarówno społeczny, techniczny, jak i gospodarczy. Atrakcyjne tereny przyrodnicze mają duże znaczenie dla osób poszukujących spokojnego miejsca zamieszkania. Obszar gminy charakteryzuje czyste środowisko naturalne i wysokie walory krajobrazowe. To atrakcyjne miejsce zarówno dla rodzin z dziećmi, jak i osób w starszym wieku. Środowisko ma także znaczący wpływ na płaszczyznę techniczną i gospodarczą. Dla sfery technicznej ważne są możliwości wykorzystania energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych. Uwarunkowania przyrodnicze oraz występujące formy ochrony przyrody w dużej mierze decydują o możliwych formach prowadzenia działalności gospodarczej. Teren Gminy Brochów prawie w całości pokryty jest różnorodnymi formami ochrony przyrody, co wyklucza możliwość lokowana duży zakładów przemysłowych. Z jednej strony jest to bariera dla dalszego rozwoju gminy, z drugie zaś strony, tkwi w tym również potencjał. Walory przyrodnicze i związane z tym formy ochrony mogą stanowić atrakcyjne miejsce turystyczno-rekreacyjne, co z kolei może zostać wykorzystane do rozwoju agroturystyki.

Wykorzystanie potencjałów występujących w przestrzeni gospodarczej może przyczynić się do ograniczenia bezrobocia na terenie gminy, a co za tym idzie do ograniczenia liczby osób dotkniętych problemami społecznymi i korzystających z pomocy GOPS. Trzeba też pamiętać, że jednym z głównych czynników branych pod uwagę przy wyborze miejsca zamieszkania jest możliwość znalezienia pracy oraz odległość od zakładu pracy, dlatego rozwój gminy w sferze gospodarczej bezpośrednio wpłynie na kondycję sfery społecznej. Należy również zauważyć, że wzrost liczby mieszkańców gminy pośrednio może przyczynić się do poprawy sytuacji gospodarczej samorządu. Wśród nowych mieszkańców mogą znaleźć się przedsiębiorcze osoby chcące rozpocząć działalność gospodarczą na terenie Gminy, co z kolei przełoży się na ograniczenie liczby osób bezrobotnych i beneficjentów pomocy społecznej.

Działania mające na celu poprawę sfery społecznej na terenie gminy w dalszej perspektywie przyczynią się do zwiększenia dochodów własnych gminy, a tym samym do zwiększenia jej możliwości inwestycyjnych (zarówno w sferze społecznej, jak i gospodarczej oraz środowiskowej).

Sfera techniczna oraz przestrzenno-funkcjonalna oddziaływają zarówno na sferę społeczną, jak i gospodarczą oraz środowiskową. Atrakcyjne obiekty mieszkaniowe, podstawowa infrastruktura techniczna i społeczna znacznie podnoszą atrakcyjność mieszkaniową i gospodarczą danego obszaru. Dobra kondycja infrastruktury technicznej przekłada się również na jakość środowiska naturalnego.

Niestety wyżej wymienione obszary są ze sobą również ściśle powiązane w kontekście zjawisk kryzysowych. Występowanie problemów w jednej sferze powoduje ich nawarstwianie się i utrwalanie w pozostałych obszarach. Brak pracy lub jej utrata jest przyczyną wielu bardzo niepokojących zjawisk społecznych (tj. dysfunkcji społecznych, przestępczości czy uzależnień), a także czynnikiem skutecznie ograniczającym popyt wewnętrzny. Długotrwałe występowanie tych efektów bezrobocia w konsekwencji wpływa bezpośrednio na wzrost wydatków na pomoc społeczną w zakresie likwidacji lub minimalizacji tych zjawisk, jak również na pogorszenie wizerunku i atrakcyjności osiedleńczej i inwestycyjnej gminy. Ogranicza to możliwości inwestycyjne, co wpływa na obniżenie atrakcyjności mieszkaniowej i gospodarczej, a to z kolei wpływa na spadek liczby mieszkańców i liczby podmiotów gospodarczych funkcjonujących na terenie Gminy.

Niemniejsze znaczenie mają problemy w sferze technicznej, przestrzenno-funkcjonalnej i środowiskowej. Zdegradowane środowisko naturalne, złej jakości oraz niedostateczna infrastruktura techniczna nie zachęcają do osiedlania się na danym terenie, jak również ograniczają możliwość rozwoju rolnictwa i agroturystyki. Niniejsze uwarunkowania z kolei przekładają się na spadek liczby mieszkańców i turystów odwiedzających Gminę, a także negatywnie oddziaływają na kondycję finansową mieszkańców i samej jednostki samorządu terytorialnego.

1.4.          Podsumowanie wskaźników

W tabeli 18. zaprezentowano zbiorcze zestawienie wszystkich analizowanych wskaźników. W ramach diagnozy czynników i zjawisku kryzysowych wzięto pod uwagę 8 wskaźników w sferze społecznej, 1 wskaźnik w sferze gospodarczej oraz 1 wskaźnik w sferze środowiskowej.

Należy zauważyć, że nie we wszystkich miejscowościach odnotowano problemy w sferze społecznej. Dlatego też miejscowości Bieliny, Janów, Konary, Olszowiec, Piaski Duchowne i Plecewice nie wzięto pod uwagę przy wyznaczaniu obszarów zdegradowanych, pomimo tego, że osiągnęły one wyniki niekorzystne w sferze środowiskowej czy gospodarczej. W pozostałych obrębach zsumowano ilość wskaźników, które osiągnęły wartości niekorzystne, co przedstawia tabela 19. Ustalono, że obszarami zdegradowanymi są obręby, w których łączna liczba zjawisk niekorzystnych wynosi 6 lub więcej (średnia liczba wszystkich wskaźników +1 i więcej).

Zgodnie z przyjętą metodyką, za obszar zdegradowany należy uznać następujące miejscowości:

  • Brochów
  • Brochów-Kolonia
  • Famułki Królewskie
  • Górki
  • Hilarów
  • Kromnów
  • Lasocin
  • Łasice
  • Miszory
  • Piaski Królewskie
  • Śladów
  • Tułowice
  • Wilcze Tułowskie
  • Wólka Smolana

W tabeli 19. zaprezentowano zakwalifikowane miejscowości wraz z liczbą wskaźników świadczących o sytuacji kryzysowej. Kolorem czerwonym zaznaczono te wskaźniki, które przyjmują wartości niekorzystne w odniesieniu do średniej gminy, a zielonym wartości korzystne. Dodatkowo w tabeli zestawiono powierzchnię poszczególnych miejscowości i liczbę ich mieszkańców, aby zweryfikować, czy tak wyznaczony obszar nie przekracza 20% powierzchni i 30% mieszkańców Gminy Brochów.

Tabela 18.   Zbiorcze zestawienie analizowanych wskaźników

Miejscowość

 

Sfera społeczna Sfera gospodarcza Sfera środowiskowa
Udział ludności w wieku produkcyjnym w ogólnej liczbie ludności na danym obszarze Udział ludności w wieku przed-produkcyjnym w ludności ogółem na danym obszarze Udział ludności w wieku po-produkcyjnym w ludności ogółem na danym obszarze Udział osób objętych pomocą społeczną z powodu ubóstwa w ogólnej liczbie mieszkańców na danym obszarze Udział osób objętych pomocą społeczną z powodu bezrobocia w liczbie mieszkańców wieku produkcyjnym na danym obszarze Udział osób objętych pomocą społeczną z powodu długotrwałej lub ciężkiej choroby w ogólnej liczbie mieszkańców na danym obszarze Udział osób objętych pomocą społeczną z powodu niepełnosprawności w ogólnej liczbie mieszkańców na danym obszarze Udział popełnionych przestępstw w ogólnej liczbie mieszkańców na danym obszarze Udział prywatnych podmiotów gospodarki narodowej w ogólnej liczbie mieszkańców na danym obszarze Ilość wyrobów zawierających azbest w Mg przypadająca na 1 osobę na danym obszarze
[%] [Mg/os.]
Andrzejów 57,14 0,00 42,86 0,00 0,00 4,76 0,00 0,00 23,81 0,44
Bieliny 66,67 5,56 27,78 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 16,67 0,95
Brochocin 45,65 23,91 30,43 4,35 0,00 0,00 0,00 2,17 6,52 1,62
Brochów 59,74 22,32 17,94 12,25 19,05 6,56 5,25 1,75 9,19 2,94
Brochów-Kolonia 70,27 16,22 13,51 24,32 30,77 0,00 13,51 2,70 5,41 2,17
Famułki Brochowskie 67,09 16,46 16,46 25,32 28,30 8,86 2,53 1,27 10,13 1,41
Famułki Królewskie 67,57 8,11 24,32 18,92 32,00 0,00 0,00 2,70 8,11 0,93
Gorzewnica 60,98 19,51 19,51 17,07 0,00 17,07 0,00 0,00 17,07 1,82
Górki 54,29 8,57 37,14 25,71 26,32 11,43 0,00 5,71 8,57 0,94
Hilarów 65,45 16,36 18,18 16,36 25,00 0,00 5,45 0,00 7,27 2,19
Janów 66,73 18,59 14,68 5,02 5,57 2,04 1,67 0,93 8,18 1,98
Konary 64,06 18,44 17,50 4,38 5,37 2,19 1,25 0,63 11,25 3,13
Kromnów 60,95 25,24 13,81 19,52 27,34 5,71 4,76 0,95 7,14 1,86
Lasocin 55,45 14,55 30,00 18,18 26,23 0,91 2,73 1,82 8,18 1,11
Łasice 58,44 19,48 22,08 11,69 24,44 5,19 0,00 7,79 7,79 1,39
Malanowo 62,41 18,80 18,80 9,02 6,02 7,52 0,75 1,50 12,78 1,67
Miszory 61,96 19,02 19,02 11,41 11,40 8,70 4,35 0,00 5,43 1,80
Nowa Wieś Śladów 63,46 15,38 21,15 7,69 9,09 0,00 7,69 0,00 7,69 2,62
Olszowiec 70,00 5,00 25,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 11,67 1,25
Piaski Duchowne 63,16 10,53 26,32 2,63 0,00 0,00 2,63 0,00 7,89 0,58
Piaski Królewskie 66,67 0,00 33,33 100,00 100,00 0,00 33,33 0,00 0,00 1,02
Plecewice 63,75 21,71 14,54 4,58 4,38 1,79 1,79 1,00 10,56 3,16
Przęsławice 51,93 19,31 28,76 15,88 20,66 6,44 2,15 1,29 3,00 1,27
Sianno 51,25 22,50 26,25 20,00 24,39 1,25 1,25 2,50 3,75 1,09
Śladów 60,46 17,35 22,19 15,05 19,83 2,55 6,38 1,53 5,61 1,57
Tułowice 65,69 13,07 21,24 12,75 13,43 4,25 5,56 1,31 10,13 2,13
Wilcze Śladowskie 20,69 67,24 12,07 0,00 0,00 0,00 0,00 1,72 5,17 1,96
Wilcze Tułowskie 73,91 4,35 21,74 47,83 64,71 39,13 34,78 4,35 8,70 1,98
Wólka Smolana 60,57 19,43 20,00 14,86 24,53 5,71 6,29 3,43 9,14 1,87
Gmina Brochów 61,41 19,17 19,42 11,16 14,06 4,10 3,50 1,41 8,52 1,84

źródło: opracowanie własne

wartość niekorzystna
wartość korzystna

Tabela 19.   Wskaźniki syntetyczne dla miejscowości Gminy Brochów

miejscowość liczba wskaźników powierzchnia

[ha]

udział powierzchni

[%]

liczba ludności udział ludności

[%]

Andrzejów 3 74,7661 0,63 21 0,49
Brochocin 3 107,1223 0,90 46 1,06
Brochów 6 333,2481 2,79 457 10,58
Brochów-Kolonia 8 101,8466 0,85 37 0,86
Famułki Brochowskie 5 540,3656 4,52 79 1,83
Famułki Królewskie 7 1 175,7753 9,83 37 0,86
Gorzewnica 3 178,3941 1,49 41 0,95
Górki 6 147,0411 1,23 35 0,81
Hilarów 7 82,0191 0,69 55 1,27
Kromnów 6 1 339,3116 11,20 210 4,86
Lasocin 6 806,9255 6,75 110 2,55
Łasice 6 179,7329 1,50 77 1,78
Malanowo 4 121,2859 1,01 133 3,08
Miszory 6 751,8541 6,29 184 4,26
Nowa Wieś Śladów 4 157,9324 1,32 52 1,20
Piaski Królewskie 7 532,6863 4,45 3 0,07
Przęsławice 5 481,3034 4,03 233 5,39
Sianno 5 237,0800 1,98 80 1,85
Śladów 7 1 517,3699 12,69 392 9,07
Tułowice 7 604,7508 5,06 306 7,08
Wilcze Śladowskie 3 98,5825 0,82 58 1,34
Wilcze Tułowskie 9 84,1822 0,70 23 0,53
Wólka Smolana 7 347,8879 2,91 175 4,05

źródło: opracowanie własne

wartość niekorzystna
wartość korzystna

Zgodnie z powyższym zestawieniem miejscowości uznane za zdegradowane zajmują łącznie około:

  • 71,46% powierzchni gminy,
  • 48,63% mieszkańców gminy.

Na podstawie przeprowadzonej diagnozy należy stwierdzić, że obszary wyznaczone jako zdegradowane charakteryzują się szczególną koncentracją negatywnych zjawisk, na co wskazuje sumaryczna ilość wskaźników w poszczególnych miejscowościach.

Zgodnie z Instrukcją dotyczącą przygotowania projektów rewitalizacyjnych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Mazowieckiego na lata 2014-2020 oraz preferencji dla projektów mających na celu przywrócenia ładu przestrzennego, po wyznaczeniu obszaru zdegradowanego należy wskazać obszar do rewitalizacji. Obszar wskazany do rewitalizacji powinien obejmować całość lub część obszaru zdegradowanego.

Należy jednak pamiętać, iż obszar do rewitalizacji nie powinien być wyznaczany jedynie na podstawie danych ilościowych, pokazujących najbardziej intensywną degradację. Bardzo ważne jest uchwycenie wskaźników jakościowych oraz powiązań funkcjonalnych obszarów. Dlatego też w ramach opracowywania Programu Rewitalizacji Gminy Brochów na lata 2016-2023 zadbano o przeprowadzenie konsultacji społecznych.

Oprócz wyłożenia dokumentu do wglądu publicznego oraz ankiety, w ramach której każdy mógł wskazać na najważniejsze problemy i działania konieczne do podjęcia, przeprowadzono także spotkania konsultacyjne z mieszkańcami gminy, co pozwoliło na dogłębne zdiagnozowanie problemów i zjawisk kryzysowych na terenie gminy i poszczególnych miejscowości.

Jedną z przeprowadzonych form konsultacji społecznych było spotkanie z mieszkańcami całej Gminy, które pozwoliło na wyjaśnienie istoty rewitalizacji. Spotkania z mieszkańcami odbyły się w dniach 10-19 października 2016 r., podczas corocznych spotkań Wójta Gminy Brochów z mieszkańcami poszczególnych miejscowości. Wzięło w nich udział 216 osób.  Spotkanie przeprowadzone zostało w sposób ułatwiający zrozumienie prezentowanych treści poprzez przygotowanie prezentacji multimedialnej. Podczas spotkania mieszkańcy mieli możliwość wypowiedzenia się, co do działań jakie powinien podjąć samorząd w celu zapobiegania zjawiskom kryzysowym i wyjścia z kryzysów w obszarach zdegradowanych oraz które obszary według mieszkańców powinny zostać uznane jako zdegradowane, a następnie wytypowane do rewitalizacji.

Na spotkaniu mieszkańcy wskazali problemy i zadania konieczne do realizacji:

  • nieodpowiedni stan obiektów użyteczności publicznej na terenie gminy (np. zły stan budynku Urzędu Gminy, remiz),
  • alkoholizm,
  • bezrobocie,
  • małe zaangażowanie mieszkańców w życie społeczne,
  • brak miejsc i oferty spędzania wolnego czasu przede wszystkim dla dzieci i osób starszych,
  • brak wodociągów w północnej części gminy,
  • niedostateczne wykorzystanie OZE, brak środków na wymianę kotłów CO,
  • niewystarczająca infrastruktura sportowa
  • uboga oferta kulturalna,
  • brak kursów dla osób bezrobotnych.

Mieszkańcy zaproponowali również działania jakie należałoby podjąć aby rozwiązać ww. problemy:

  • remont i budowa obiektów w których mogliby integrować się mieszkańcy (np. budowa świetlic wiejskich, remonty remiz, budowa nowego urzędu gminy, budowa boisk),
  • budowa wodociągów,
  • zagospodarowanie wolnych terenów na potrzeby oferty spędzania wolnego czasu i integracji mieszkańców (np. place zabaw, siłownie zewnętrzne) i organizacja spotkań dla osób starszych,
  • organizacja wycieczek i wyjazdów,
  • wsparcie w wymianie kotłów CO, w instalacji OZE.
  • organizację zajęć dla dzieci i osób starszych
  • szkolenia i kursy dla osób bezrobotnych
  • poradnictwo prawne dla osób najbardziej potrzebujących
  • wyjazdy integracyjne (do kina, teatru itp.) dla różnych grup wiekowych i społecznych
  • budowa targowiska
  • budowa instalacji odnawialnych źródeł energii
  • stworzenie inkubatora przedsiębiorczości
  • budowa strefy edukacyjno-rekreacyjnej
  • stworzenie miejsca wsparcia dla osób wykluczonych
  • zwiększenie aktywności organizacji pozarządowych

Drugim etapem konsultacji społecznych było przeprowadzenie ankiety. W ankiecie każdy mieszkaniec gminy, chętny do udziału w tworzeniu Programu Rewitalizacji, mógł anonimowo wypowiedzieć się na temat problemów, jakie występują na terenie Gminy Brochów, wskazania obszarów do rewitalizacji. Ankieta została przeprowadzona w dniach 1-31 sierpnia 2016 r.

Ankieta składała się z 12 pytań. Zebrano 65 wypełnionych ankiet, w których udział wzięli mieszkańcy z różnych obrębów. Poniżej przestawiono wyniki badania ankietowanego.

Pytanie 1.  Czy Pana(i) zdaniem Gminie potrzebny jest program ożywienia społeczno-gospodarczego i przestrzenno-środowiskowego w postaci Gminnego Programu Rewitalizacji?

W pierwszym pytaniu zapytano mieszkańców czy gminie potrzebny jest Program Rewitalizacji. Zdecydowana większość mieszkańców udzieliła odpowiedzi twierdzącej. Tylko jeden respondent był przeciwny.

Pytanie 2.  Który obszar Gminy jest najbardziej zdegradowany i powinien być Pana(i) zdaniem poddany procesowi rewitalizacji ? Proszę określić jego położenie.

W kolejnym pytaniu zapytano mieszkańców o obszary, które powinny być poddane rewitalizacji. Aż 39% ankietowanych wskazało miejscowość Brochów jako obszar zdegradowany, który powinien być poddany rewitalizacji.

 

Pytanie 3.  Proszę określić, jaki jest Pani(a) związek z powyżej wymienionym obszarem.

W tym pytaniu mieszkańcy głównie odpowiadali iż jest to ich miejsce zamieszkania.

Pytanie 4.  Dlaczego Pana(i) zdaniem ten obszar Gminy Brochów jest zdegradowany?

Według mieszkańców, na najważniejszymi czynnikami, które wpływają na to, że obszar zaliczany jest do zdegradowanych są kolejno:

  • słaby rozwój handlu i usług,
  • brak miejsc pracy.
  • zły stan zabytków,
  • słabo rozwinięta baza turystyczna i rekreacyjno-wypoczynkowa,
  • patologie społeczne

Pytanie 5.  Jakie patologie społeczne na wskazanym obszarze, chciałby Pan(i) rozwiązać w procesie rewitalizacji

Pytanie dotyczyło problemów społecznych. W pytaniu tym wyróżniono trzy podgrupy patologii: patologie indywidualne, rodziny i warunków życia.

Respondentów zapytano, które problemy chcieliby rozwiązać w procesie rewitalizacji. Wśród patologii indywidualnych mieszkańcy najczęściej wskazywali:

  • przestępczość (rozboje, agresja, przestępstwa młodocianych, chuligaństwo
  • uzależnienia (narkomania, alkoholizm).

Najczęściej wskazywane odpowiedzi wśród patologii rodziny to:

  • osłabienie funkcji wychowawczej rodziny
  • rozpad rodziny.

Wśród patologii warunków życia wskazywano na:

  • bezrobocie,
  • niski poziom wykształcenia oraz uczestnictwa w życiu publicznym i kulturalnym,
  • brak poczucia bezpieczeństwa wśród społeczeństwa, słaba integracja lokalna.

Pytanie 6.  Jakie problemy gospodarcze na wskazanym obszarze, chciałby Pan(i) rozwiązać w procesie rewitalizacji?

Kolejne pytanie dotyczyło problemów gospodarczych. Wśród najczęściej udzielanych odpowiedzi znalazły się:

  • niewykorzystany potencjał turystyczny,
  • bezrobocie,
  • zubożenie społeczeństwa,
  • brak terenów inwestycyjnych,
  • brak pełnej infrastruktury kanalizacyjnej.

 Wśród pozostałych problemów gospodarczych znalazły się:

  • niskie kwalifikacje zawodowe mieszkańców
  • niski poziom innowacyjności przedsiębiorstw
  • słaba kondycja finansowa i niska aktywność małych i średnich przedsiębiorstw
  • brak odpowiedniej gospodarki związanej z odpadami
  • brak pełniej infrastruktury wodociągowej
  • niewystarczająca ilość i niski standard mieszkań komunalnych
  • utrudnione wejście na lokalny rynek nowych podmiotów gospodarczych
  • niedostateczny poziom wsparcia w zakresie doradztwa inwestycyjnego, działalności eksperckiej oraz usług finansowych.

Pytanie 7.  Jakie problemy przestrzenno-funkcjonalne na wskazanym obszarze, chciałby Pan(i) rozwiązać w procesie rewitalizacji?

Następne pytanie dotyczyło sfery przestrzenno-funkcjonalnej. Wśród problemów przestrzenno-funkcjonalnych, mieszkańcy wskazali:

  • brak miejsc sportowo-rekreacyjnych,
  • niską estetykę przestrzeni publicznych,
  • brak nowoczesnych ośrodków sportowych,
  • brak w pełni wyposażonych świetlic wiejskich
  • brak urządzeń gospodarki kanalizacyjnej.

Pytanie 8.  Jakie skutki problemów technicznych na wskazanym obszarze, chciałby Pan(i) rozwiązać w procesie rewitalizacji?

Ósme pytanie dotyczyło sfery technicznej. Zapytano respondentów jakie skutki problemów technicznych należy rozwiązać na obszarze rewitalizacji. Wśród najczęściej pojawiających się odpowiedzi znalazły się:

  • zły stan techniczny zabytków oraz degradacja otoczenia,
  • brak rozwiązań w zakresie energooszczędności w obiektach budowlanych
  • bariery architektoniczne w przestrzeni publicznej.

Pytanie 9.  Jakie problemy środowiskowe na wskazanym obszarze, chciałby Pan(i) rozwiązać w procesie rewitalizacji?

Następne pytanie dotyczyło problemów środowiskowych. Jako najważniejsze mieszkańcy dostrzegli kolejno:

  • zanieczyszczenia atmosferyczne,
  • niszczenie warunków zamieszkania poprzez hałas i zanieczyszczenia
  • niszczenie strefy ekologicznej.

Pytanie 10.  Jak Państwo oceniają stan zagospodarowania przestrzennego Gminy Brochów?

W pytaniu tym respondenci mieli do wyboru trzy odpowiedzi przedstawiający poziom stanu zagospodarowania przestrzennego gminy: niski, średni i wysoki. Zadano w nim 5 pytań dodatkowych. Wyniki przedstawiono na załączonych poniżej wykresach.

Poziom wyposażenia w usługi użyteczności publicznej (administracji, oświaty, zdrowia i opieki społecznej, sportu i rekreacji, bankowości itp.)

  1. Poziom wyposażenia w infrastrukturę techniczną:
  2. gazową
  3. wodociągową
  4. kanalizacyjną
  5. Poziom dostępności komunikacyjnej i dróg publicznych
  6. Poziom warunków osadniczych – pracy, zamieszkania, rekreacji
  7. Poziom warunków środowiskowych – estetyki zabudowy właściwej dla charakteru gminy i uwarunkowań regionalnych

 

Pytanie 11.  Jakie najważniejsze cele (efekty) według Pana(i) powinny zostać osiągnięte w wyniku procesu rewitalizacji (ożywienia społeczno-gospodarczego)?

W pytaniu tym zapytano mieszkańców o efekty jakie powinny zostać osiągnięte w wyniku procesu rewitalizacji. Najczęściej podawanymi odpowiedziami były:

  • poprawa i rozwój infrastruktury społecznej,
  • poprawa ładu przestrzennego,
  • rozwój ośrodków sportowo-rekreacyjnych i agroturystyki,
  • podniesienie standardu życia mieszkańców, zwiększenie liczby miejsc pracy
  • poprawa i rozwój infrastruktury technicznej

 

Pytanie 12.  Który z wyszczególnionych powyżej problemów ze wskazaniem na położenie w określonej miejscowości (lub jej części) Pana(i) zdaniem powinien być poddany procesowi rewitalizacji w pierwszej kolejności?

Ostatnie pytanie jakie zadano respondentom dotyczyło kolejności działań w procesie rewitalizacji. Zapytano, które problemy powinny zostać rozwiązane jako pierwsze. Wyniki były bardzo do siebie zbliżone, jednak mieszkańcy uznali, że najważniejsze do rozwiązania są problemy społeczne, a w dalszej kolejności gospodarcze i funkcjonalno-przestrzenne.Wskazane przez mieszkańców odpowiedzi ukazały najistotniejsze problemy występujące na terenie Gminy Brochów i pozwoliły na pełne przeprowadzenie diagnozy całej Gminy, jak i poszczególnych miejscowości. Spotkania, a także wyniki badania ankietowego uzupełniły dane statystyczne, co pozwoliło na określenie głównych problemów na terenie Gminy i ustalenie, gdzie występuje ich największa koncentracja.

Biorąc pod uwagę koncentrację negatywnych zjawisk oraz potrzeby i możliwości finansowe Gminy Brochów, jako obszar rewitalizacji wyznacza się miejscowość Brochów. Jest to miejscowość o największej liczbie mieszkańców, którzy korzystają z pomocy społecznej. Brochów, jako centrum życia społecznego i administracyjnego gminy, ma największy potencjał do realizacji przedsięwzięć na rzecz mieszkańców z terenów rewitalizowanych i zdegradowanych. Wystarczające zaplecze techniczne pozwala na realizację zadań rewitalizacyjnych, zorganizowana komunikacja publiczna sprawia, że mieszkańcy najbardziej oddalonych miejscowości gminy mogą dotrzeć do Brochowa. To właśnie w Brochowie koncentrują się wszystkie podstawowe usługi społeczne i administracyjne niezbędne w życiu mieszkańców (urząd gminy, szkoła, przychodnia, sklepy i zakłady usługowe, kościół).  Obszar rewitalizacji obejmuje łącznie około 333 ha tj. około 2,8% powierzchni Gminy Brochów oraz jest zamieszkany przez 457 mieszkańców tj. około 10,6% mieszkańców Gminy Brochów. Reasumując obszar wyznaczony do rewitalizacji nie obejmuje terenów większych niż 20% powierzchni gminy oraz zamieszkanych przez więcej niż 30% mieszkańców gminy.

Identyfikacja potrzeb rewitalizacyjnych

Miejscowość wytypowana do rewitalizacji – Brochów położona jest w południowo-zachodniej części Gminy Brochów. Stanowi ona siedzibę władz samorządowych oraz jest swoistym centrum życia mieszkańców. To tutaj koncentrują się wszystkie podstawowe usługi społeczne i administracyjne (urząd gminy, szkoła, przychodnia, sklepy i zakłady usługowe). Miejscowość zamieszkuje 457 osób, co stanowi 10,6% ludności Gminy Brochów.

Poniższa tabela prezentuje analizowane wskaźniki, charakteryzujące miejscowość Brochów.

Tabela 20.   Wskaźniki charakteryzujące miejscowość Brochów

sfera wskaźnik Brochów Gmina Brochów
SPOŁECZNA Udział ludności w wieku produkcyjnym w ogólnej liczbie ludności na danym obszarze 59,74 61,41
Udział ludności w wieku przedprodukcyjnym w ludności ogółem na danym obszarze 22,32 19,17
Udział ludności w wieku poprodukcyjnym w ludności ogółem na danym obszarze 17,94 19,42
Udział osób objętych pomocą społeczną z powodu ubóstwa w ogólnej liczbie mieszkańców na danym obszarze 12,25 11,16
Udział osób objętych pomocą społeczną z powodu bezrobocia w liczbie mieszkańców w wieku produkcyjnym na danym obszarze 19,05 14,06
Udział osób objętych pomocą społeczną z powodu długotrwałej lub ciężkiej choroby w ogólnej liczbie mieszkańców na danym obszarze 6,56 4,10
Udział osób objętych pomocą społeczną z powodu niepełnosprawności w ogólnej liczbie mieszkańców na danym obszarze 5,25 3,50
Udział popełnionych przestępstw w ogólnej liczbie mieszkańców na danym obszarze 1,75 1,41
GOSPODARCZA Udział prywatnych podmiotów gospodarki narodowej w ogólnej liczbie mieszkańców na danym obszarze 9,19 8,52
ŚRODOWISKOWA Ilość wyrobów zawierających azbest w Mg przypadająca na 1 osobę na danym obszarze 2,94 1,84

źródło: opracowanie własne

Pod względem udziału osób w ekonomicznych grupach wiekowych, sytuacja na terenie sołectwa prezentuje się korzystnie. Zgodnie z tabelą 20, udział ludności w wieku produkcyjnym i poprodukcyjnym w ludności ogółem na terenie Brochowa jest niższy, niż średnia charakteryzująca gminę, zaś udział osób w wieku przedprodukcyjnym jest wyższy niż średnia dla gminy. Dane te świadczą o tym, że w odróżnieniu do wartości charakteryzujących całą gminę Brochów, na obszarze wyznaczonym do rewitalizacji nie występuje problem starzenia się społeczeństwa. Dzięki temu wzrośnie atrakcyjność mieszkaniowa niniejszego terenu, co przełoży się na wzrost liczby mieszkańców Gminy, a co za tym idzie na wzrost jej dochodów i możliwości inwestycyjnych.

Znacznie gorzej przedstawia się kwestia bezrobocia. Na terenie gminy obecnie istnieją cztery zakłady pracy zatrudniające mieszkańców gminy. Niedawna upadłość Przedsiębiorstwa Ceramiki Budowlanej Plecewice S.A. dodatkowo pogorszyła sytuację. Bez pracy znalazło się wiele osób, zwłaszcza w wieku 50+, które do dziś nie mogą znaleźć zatrudnienia. Stan ten potwierdza wskaźnik udziału osób bezrobotnych korzystających z pomocy społecznej w ludności ogółem na danym terenie, który dla miejscowości Brochów jest wyższy niż średnia dla całej gminy.

Bezrobocie prowadzi do kolejnych niepokojących zjawisk społecznych (tj. ubóstwa, dysfunkcji społecznych, przestępczości czy uzależnień). Konieczne jest zatem podjęcie działań, zmierzających do ograniczenia bezrobocia (szkolenia, staże, praktyki itp.). Aktywizacja osób bezrobotnych przyczyni się do zmniejszenia liczby mieszkańców dotkniętych ubóstwem i innymi negatywnymi zjawiskami społecznymi. Przełoży się to z kolei na spadek liczby beneficjentów pomocy społecznej oraz ograniczenie negatywnych zjawisk w sferze społecznej, których odzwierciedleniem są wskaźniki w sferze społecznej przyjmując na terenie miejscowości Brochów wartości mniej korzystne niż średnia wartość dla gminy tj.:

  • udział osób objętych pomocą społeczną z powodu ubóstwa w ogólnej liczbie mieszkańców na danym obszarze,
  • udział osób objętych pomocą społeczną z powodu bezrobocia w liczbie mieszkańców w wieku produkcyjnym na danym obszarze
  • udział osób objętych pomocą społeczną z powodu długotrwałej lub ciężkiej choroby w ogólnej liczbie mieszkańców na danym obszarze
  • udział osób objętych pomocą społeczną z powodu niepełnosprawności w ogólnej liczbie mieszkańców na danym obszarze
  • udział popełnionych przestępstw w ogólnej liczbie mieszkańców na danym obszarze.

Problemy w sferze społecznej, przekładają się również na sytuację w sferze technicznej. Zła kondycja ekonomiczna oraz nieodpowiednie warunki mieszkaniowe powodują izolację społeczną, bierność mieszkańców w życiu społecznym oraz problemy w relacjach rodzinnych. Wiele budynków mieszkalnych i gospodarczych na terenie wsi Brochów nadal ma pokrycia dachowe wykonane z eternitu, który zawiera szkodliwy azbest. Ponadto brakuje miejsc do aktywnego spędzania wolnego czasu na świeżym powietrzu oraz integrowania się społeczności, a także miejsca gdzie skupiać mogłyby się organizacje i stowarzyszenia społeczne.

Władze samorządowe z tą właśnie myślą postanowiły powołać do życia i utworzyć Gminne Centrum Usług Społecznych. W budynku obecnego ośrodka zdrowa powstaną pomieszczenia dla klubu sportowego oraz organizacji i stowarzyszeń pozarządowych, a także sala konferencyjno-wykładowa. Budynek zostanie dostosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnością. Termomodernizacja budynku oraz instalacja odnawialnych źródeł energii przyczynią się do zwiększenia efektywności energetycznej oraz ograniczenie emisji CO2, co wpłynie na poprawę jakości powietrza na terenie Gminy oraz na zdrowie i życie wszystkich mieszkańców. W budynku będą odbywać się szkolenia i kursy dla osób bezrobotnych, prowadzone będzie doradztwo zawodowe oraz bezpłatna pomoc prawna, zapewnione zostanie wsparcie dla osób chcących prowadzić własną działalność gospodarczą, organizowane będą spotkania dla osób starszych. Wokół budynku zostanie utworzona strefa edukacyjno-rekreacyjna, która umożliwi aktywne spędzanie czasu wolnego, co znacząco przyczyni się do poprawy jakości życia mieszkańców i ich integrację. Stworzona zostanie wielofunkcyjna przestrzeń wiejska, w której zostanie wydzielona strefa edukacyjno-rekreacyjna wraz z placem zabaw, miejscem do gry w bule oraz siłownią zewnętrzną.

Problemy w sferze technicznej nawarstwiają się i powodują utrwalanie sytuacji kryzysowej w sferze środowiskowej. Zaleganie wyrobów zawierających azbest oraz niewykorzystywanie odnawialnych źródeł energii, a także zużycie paliw konwencjonalnych do ogrzewania budynków, wpływa niekorzystnie na jakość środowiska. Duża ilość zużywanego paliwa opałowego przekłada się na zwiększoną ilość emitowanych do powietrza zanieczyszczeń pyłowych i gazowych, a to z kolei pogłębia zjawisko niskiej emisji na terenie rewitalizowanym. Niniejsze uwarunkowania niosą za sobą negatywne skutki dla życia i zdrowie mieszkańców Brochowa.

Problemy w sferze środowiskowej powodują także sytuację kryzysową w sferze gospodarczej. Zanieczyszczenie środowiska ogranicza możliwości otwierania gospodarstw agroturystycznych, co wpływa na wzrost bezrobocia. Położenie Brochowa w otulinie Kampinoskiego Parku Narodowego oraz w pobliżu obszarów Natura 2000 ogranicza możliwość sytuowania w nim dużych zakładów przemysłowych, a co za tym idzie brak rozwoju gospodarczego i nasilanie się bezrobocia, co powoduje nawarstwianie się kolejnych problemów społecznych.

Zjawiska kryzysowe występujące we wsi Brochów są ze sobą ściśle powiązane, a występowanie jednego, powoduje utrwalanie się i występowanie problemów w innych sferach.

   PLANOWANY EFEKT REWITALIZACJI

 Wizja stanowi opis docelowego stanu rzeczywistości lokalnej w perspektywie 2023 roku. Określa stan, do którego dążyć będzie cała wspólnota gminy, tj. władze samorządowe oraz ich partnerzy, wykorzystując możliwości płynące z własnych atutów i szans pojawiających się w otoczeniu.

W przypadku programu rewitalizacji wizja stanowi opis oczekiwanego stanu na obszarze rewitalizacji w wyniku zrealizowanych zadań. W związku z tym wizję obszaru rewitalizowanego określono następująco:

Tak sformułowana wizja zostanie zrealizowana przez dwa główne cele strategiczne oraz odpowiadające im kierunki działań i konkretne zadania. Należy zaznaczyć, że zaplanowane do realizacji zadania stanowią także odpowiedź na zgłoszone przez mieszkańców potrzeby.

Tabela 21.   Cele, kierunki i zadania rewitalizacyjne

cel kierunek zadanie
Ograniczenie skali wykluczenia i problemów społecznych Aktywizacja społeczno-zawodowa osób wykluczonych i przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu szkolenia i kursy dla osób bezrobotnych, doradztwo zawodowe dla osób nieaktywnych zawodowo
zajęcia kulturalne, edukacyjno-rekreacyjne dla różnych grup wiekowych i społecznych
nieodpłatne doradztwo prawne
utworzenie inkubatora przedsiębiorczości
prowadzenie projektów profilaktycznych dla osób uzależnionych bądź zagrożonych uzależnieniem
Dostosowanie infrastruktury społecznej i technicznej w celu niwelacji zjawisk kryzysowych. Rozwój infrastruktury społeczno-technicznej adaptacja budynku byłego ośrodka zdrowia w Brochowie na potrzeby Gminnego Centrum Usług Społecznych
zagospodarowanie terenu wraz z utworzeniem strefy edukacyjno-rekreacyjnej
ochrona powietrza poprzez wymianę kotłów CO, budowę instalacji OZE
wsparcie w usuwaniu wyrobów zawierających azbest
organizacja targowiska wiejskiego

źródło: opracowanie własn

CELE ORAZ KIERUNKI DZIAŁAŃ MAJĄCE NA CELU ELIMINACJĘ LUB OGRANICZENIE NEGATYWNYCH ZJAWISK

 

Cel strategiczny : Ograniczenie skali wykluczenia i problemów społecznych

Do najważniejszych problemów społecznych na obszarach rewitalizowanych i zdegradowanych zalicza się: bezrobocie, ubóstwo, długotrwałą lub ciężką chorobę, problemy wieku podeszłego, uzależnienia, niepełnosprawność. Mają one istotny wpływ na funkcjonowanie rodzin, kształtowanie postaw najmłodszych ich członków oraz integrację międzypokoleniową.

W ramach pierwszego celu strategicznego zaplanowano działania prowadzące do ograniczenia skali bezrobocia, które jest głównym problemem mieszkańców obszarów rewitalizacji i zdegradowanych. Bezrobocie generuje również inne problemy społeczne.

W programie zaplanowano działania szkoleniowe i aktywizujące osoby bezrobotne oraz doradztwo zawodowe. Zakłada się że poprzez zwiększenie kwalifikacji zawodowych i społecznych osób bezrobotnych ograniczona zostanie skala bezrobocia na danym terenie, ale również inne problemy bezpośrednio z nim powiązane. Aktywizacja osób bezrobotnych przyczyni się do ograniczenia negatywnych zjawisk takich jak ubóstwo, uzależnienia, przestępczość. Przyczyni się do budowania pozytywnych więzi rodzinnych i społecznych. Zwiększenie kwalifikacji zawodowych, a co za tym idzie podjęcie zatrudnienia poprawi sytuację ekonomiczną osób aktywizowanych i ich rodzin. Wyższe dochody gospodarstw domowych spowodują, że mieszkańcy chętniej będą podejmować działania modernizacyjne i remontowe swoich mieszkań, co wpłynie na poprawę warunków mieszkaniowych i jakości środowiska. Ograniczenie liczby osób bezrobotnych wpłynie również na zmniejszenie liczby osób korzystających ze świadczeń pomocy społecznej.

Mając na celu ograniczanie problemów społecznych na terenie rewitalizowanym oprócz działań aktywizujących osoby bezrobotne zaplanowano również pomoc w postaci możliwości skorzystania z nieodpłatnej pomocy prawnej.

Projekt zakłada również utworzenie inkubatora przedsiębiorczości którego celem jest kompleksowe wsparcie osób zainteresowanych prowadzeniem własnej działalności oraz wsparcie i wzmocnienie potencjału sektora ekonomii społecznej, a przede wszystkim wsparcie osób zainteresowanych działaniami i zatrudnieniem w sektorze ekonomii społecznej.

Problemem na terenie rewitalizowanym oraz na obszarach zdegradowanych są uzależnienia, dlatego w programie zaplanowano prowadzenie projektów profilaktycznych. Projekty będą miały na celu promowanie zdrowego stylu życia, podniesienie świadomości społecznej w zakresie problemów alkoholowych oraz problemu narkomanii wśród całej społeczności na danym obszarze, ale zwłaszcza wśród młodzieży. Planowane jest prowadzenie lokalnych i udział w ponadlokalnych kampaniach informacyjno-edukacyjnych dotyczących profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii i przemocy w rodzinie (np. konferencje, spotkania, festyny, zawody sportowe). Działania te będą miały na celu edukację publiczną na temat działania alkoholu na organizm i ryzyka szkód, wynikających z różnych wzorów spożywania alkoholu. W ramach zadania planowane jest wdrażanie oferty programów pomocy psychologicznej, psychoterapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób uzależnionych, oraz działania zmierzające do aktywizacji zawodowej i społecznej osób uzależnionych od alkoholu po zakończeniu leczenia odwykowego.

Zaplanowano również zajęcia kulturalne, edukacyjno-rekreacyjne dla różnych grup wiekowych i społecznych (warsztaty, spotkania integracyjne, wspólne seanse filmowe), mające na celu aktywizację społeczną mieszkańców i ich integrację.

Wszystkie działania przewidziane w ramach programu rewitalizacji będą kierowane przede wszystkim do mieszkańców terenów rewitalizacji i z obszarów zdegradowanych. W celu zapewnienia mieszkańcom tych obszarów możliwości wzięcia udziału w szkoleniach i warsztatach zostanie zapewniony dojazd do miejsca realizacji zadania.

  Cel strategiczny : Dostosowanie infrastruktury społecznej i technicznej w celu niwelacji zjawisk kryzysowych

W ramach drugiego celu strategicznego zaplanowano działania zmierzające do poprawy i rozwoju nieodpowiedniej infrastruktury społecznej i technicznej. Jest to drugi główny problem zidentyfikowany na rewitalizowanym obszarze.

Pierwszym z działań rewitalizacyjnych jest przekształcenie i adaptacja budynku ośrodka zdrowia w Brochowie (który zostanie przeniesiony do nowego budynku) na potrzeby Gminnego Centrum Usług Społecznych. Niniejsze przedsięwzięcie zapewni mieszkańcom wysoką jakość usług społecznych, edukacyjnych i kulturalnych oraz promocję i wsparcie organizacji pozarządowych co przyczyni się do polepszenia warunków życia mieszkańców, a pośrednio może wpłynąć na włączenie społeczne i zaangażowanie osób wykluczonych społecznie w życie publiczne. W budynku powstaną pomieszczenia dla klubu sportowego oraz organizacji i stowarzyszeń pozarządowych, sala konferencyjno-szkoleniowa, a także utworzony zostanie inkubator przedsiębiorczości. Osoby bezrobotne będą miały okazję zdobyć nową wiedzę i przekwalifikować się. Przyczyni się to do zmniejszenia ubóstwa i innych niekorzystnych zjawisk.

Budynek zostanie dostosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnością (m.in. winda, podjazdy, obniżone blaty w punkcie obsługi mieszkańców itp.). Powstała sala konferencyjno-szkoleniowa będzie służyć podnoszeniu kompetencji społecznych, kulturalnych i zawodowych wśród mieszkańców. Zostaną zatem podjęte działania, zmierzające do ograniczenia bezrobocia poprzez szkolenia staże i praktyki organizowane w planowanym obiekcie. Aktywizacja osób bezrobotnych przyczyni się do zmniejszenia liczby mieszkańców dotkniętych ubóstwem i innymi zjawiskami społecznymi. Przełoży się to z kolei na spadek liczby beneficjentów pomocy społecznej. Przedmiotowa inwestycja będzie miała także pozytywny wpływ na środowisko naturalne. Termomodernizacja budynku oraz instalacja odnawialnych źródeł energii przyczynią się do zwiększenia efektywności energetycznej oraz ograniczenie emisji CO2, co bezpośrednio wpłynie na poprawę jakości powietrza na terenie Gminy, a także na zdrowie i życie wszystkich mieszkańców obszaru rewitalizowanego. Teren wokół budynku zostanie zagospodarowany, co będzie polegało na zapewnieniu niezbędnej infrastruktury towarzyszącej, tj., parkingów, terenów zieleni urządzonej, ciągów komunikacyjnych oraz małej architektury.

Drugim z działań rewitalizacyjnych jest zagospodarowanie terenu wraz z utworzeniem strefy edukacyjno-rekreacyjnej jako odpowiedź na istniejące problemy społeczne i stworzenie spójnego obszaru, miejsca pozbawionego barier, wykorzystywanego przez wszystkie grupy mieszkańców jako przestrzeń na cele społeczne, kulturalne, edukacyjne, sportowe, turystyczne oraz związane z ochroną zdrowia i rekreacją. Zagospodarowana przestrzeń pomiędzy planowanym Gminnym Centrum Usług Społecznych, a nowo powstałym Gminnym Centrum Medycznym umożliwi aktywne spędzanie czasu wolnego, co wpłynie na jakość życia mieszkańców, ich integracje, a przede wszystkim na zdrowie. W wyniku tego działania rewitalizacyjnego stworzona zostanie wielofunkcyjna przestrzeń wiejska, w której zostanie wydzielona strefa edukacyjno-rekreacyjna w skład której będą wchodziły strefa relaksu, strefa odpoczynku, a to wszystko połączone strefą bezpieczeństwa tj. ciągami komunikacyjnymi dostosowanymi dla osób niepełnosprawnych.

W strefie relaksu usytuowane będzie sezonowe kino plenerowe wykorzystujące zachodnią ścianę Gminnego Centrum Medycznego na montaż ekranu oraz sezonowe kino samochodowe. Obok tego budynku stworzone zostanie miejsce aktywnego wypoczynku i rekreacji wraz z placem zabaw, miejscem do gry w bule oraz siłownią zewnętrzną. W strefie edukacyjno-rekreacyjnej zlokalizowane będą oazy edukacyjno-wypoczynkowe nazwane „Zakątkiem Brochowskim” z wyznaczonym miejscem odpoczynku i zabawy dla dzieci i młodzieży oraz z umieszczonymi tablicami edukacyjnymi dla mieszkańców oraz miejscem do gry w szachy. Przyczyni się to do zagospodarowania czasu wolnego wszystkich grup społecznych, edukacji mieszkańców obszaru rewitalizacji i obszarów zdegradowanych oraz korzystnie wpłynie na jakość ich życia, włączenie i integrację społeczną. Odbiorcami tego działania w szczególności będą osoby zagrożone wykluczeniem społecznym oraz wykluczone społecznie. W cieniu drzew zostaną postawione ławeczki, które dzieci i młodzież z rodzin objętych pomocą społeczną w trakcie zajęć kulturalnych będą mogły dowolnie pomalować np. postaciami z komiksów czy bajek i stworzyć „Bajkowe Ławeczki”. Zajęcia kulturalne korzystnie wpłyną na wychowanie dzieci i młodzieży i ograniczą rozwój negatywnych zjawisk społecznych.

Do realizacji poszczególnych przedsięwzięć w ramach ww. zadania mogą zostać zaangażowani mieszkańcy obszaru rewitalizacji oraz obszarów zdegradowanych, biorący udział w szkoleniach i warsztatach dla osób bezrobotnych. Ich zaangażowanie w tworzenie wspólnej przestrzeni może polegać na etapie tworzenia poszczególnych stref np. pomocy w uporządkowaniu terenów zielonych, przycinanie krzewów oraz sadzeniu roślin. Po zakończeniu prac zadaniem tych osób będzie m.in. utrzymanie i pielęgnacja zieleni, dzięki czemu będą mieli bezpośredni wpływ na kształtowanie przestrzeni publicznej, w której będą funkcjonowali co wpłynie na ich integrację, aktywizację oraz włączenie w życie lokalne.

Kolejnymi z działań rewitalizacyjnych jest ochrona powietrza poprzez wymianę kotłów CO oraz budowę instalacji OZE, a także pomoc w usuwaniu wyrobów zawierających azbest. Wymiana kotłów centralnego ogrzewania na bardziej ekologiczne oraz budowa instalacji odnawialnych źródeł energii na budynkach czy usunięcie azbestu przyczyni się do ograniczenia zanieczyszczenia powietrza, wód oraz gleby, a co za tym idzie do poprawy jakości życia mieszkańców. Poprzez wprowadzenie ekonomicznych i przyjaznych środowisku źródeł energii, które pozwolą na częściową eliminację konieczności użycia indywidualnych kotłów na paliwo konwencjonalne na potrzeby grzewcze i ciepłej wody użytkowej ograniczymy niską emisję oraz emisję gazów cieplarnianych na terenie miejscowości Brochów.

Wszystkie projekty zapewnią wysoką jakość życia obecnych i przyszłych mieszkańców Brochowa z uwzględnianiem ochrony środowiska oraz stworzą warunki do zrównoważonego rozwój nowoczesnego sektora energetycznego.

Zasadniczym przedsięwzięciem mającym na celu rozwiązanie problemu jakim jest nieodpowiednia infrastruktura techniczna i społeczna, jest organizacja targowiska wiejskiego. Obiekt zlokalizowany będzie w miejscowości Brochów. Prace polegać będą na utwardzeniu terenu oraz budowie infrastruktury niezbędnej do organizacji targowiska wiejskiego. Powstanie takiego miejsca odpowiada na potrzeby społeczne i gospodarcze mieszkańców. Realizacja projektu przyczyni się do rozwoju i promocji lokalnej przedsiębiorczości, zniweluje problemy bezrobocia, pobudzi lokalne rzemiosło i wpłynie na wzrost atrakcyjności gospodarczej rewitalizowanego obszaru oraz całej gminy Brochów.

Wszystkie zadania przyczynią się do rozwiązania problemu nieodpowiedniej infrastruktury technicznej i społecznej na obszarze rewitalizacji. Przewiduje się ze ich realizacja spowoduje przede wszystkim:

  • ograniczenie bezrobocia poprzez szkolenia staże i praktyki organizowane w planowanym Gminnym Centrum Usług Społecznych
  • poprawę jakości środowiska – budynki charakteryzujące się odpowiednimi standardami energetycznym, infrastrukturą techniczną, wpłyną na poprawę jakości powietrza na obszarze rewitalizowanym
  • ożywienie gospodarcze poprzez wzrost liczy podmiotów gospodarczych na terenie rewitalizacji, nowa infrastruktura przyczyni się do lokowania działalności gospodarczej na tym obszarze
  • ograniczenie problemów społecznych poprzez stworzenie wielofunkcyjnej przestrzeni wiejskiej co przyczyni się do zagospodarowania czasu wolnego wszystkich grup społecznych, edukacji mieszkańców i korzystnie wpłynie na jakość ich życia, włączenie i integrację społeczną, a także na zdrowie mieszkańców.

Przedstawione wyżej działania rewitalizacyjne przyczynią się również do wzrostu dochodów gminy – ożywienie gospodarcze, wzrost liczy ludności w wyniku przeprowadzonych działań rewitalizacyjnych wpłynie pozytywnie na wzrost dochodów gminy Brochów, co spowoduje, że będzie ona miała więcej środków na przyszłe inwestycje w zakresie infrastruktury technicznej i społecznej.

Planowany efekt rewitalizacji stanowi odpowiedź na przeprowadzoną diagnozę czynników zjawisk kryzysowych. Wyznaczone do realizacji cele w ramach niniejszego Programu Rewitalizacji Gminy Brochów na lata 2016-2023 odpowiadają na potrzeby mieszańców, a ich osiągnięcie spowoduje organicznie negatywnych zjawisk wstępujących na obszarze rewitalizacji.

 LISTA PROJEKTÓW GŁÓWNYCH

 Projekty wyznaczone do realizacji w ramach Programu Rewitalizacji Gminy Brochów na lata 2016-2023 są odpowiedzią na postawione cele. Ich wdrożenie jest niezbędne do rozwiązania zdiagnozowanych sytuacji problemowych. Główne projekty rewitalizacyjne to takie, bez których realizacja celów programu rewitalizacji nie będzie możliwa i nie rozwiąże zdiagnozowanych sytuacji problemowych.

W tabeli 22 przedstawiono główne projekty rewitalizacyjne.

Tabela 21.   Główne projekty rewitalizacyjne

Lokalizacja Nazwa projektu Podmiot realizujący projekt Zakres realizowanych zadań Prognozowane rezultaty Sposób oceny i zmierzenia rezultatów
Brochów

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Szkolenia i kursy dla osób bezrobotnych oraz doradztwo zawodowe dla osób nieaktywnych zawodowo GOPS

Gmina Brochów

Kursy i szkolenia dla osób bezrobotnych w zależności od zgłaszanych potrzeb; prowadzenie doradztwa zawodowego dla osób długotrwale bezrobotnych Nabycie i podniesienie kompetencji i kwalifikacji zawodowych mieszkańców, zmniejszenie bezrobocia, zmniejszenie liczby osób korzystających z pomocy społecznej Raport z realizacji projektu
Zajęcia kulturalne, edukacyjno-rekreacyjne dla różnych grup wiekowych i społecznych Gmina Brochów,

Stowarzyszenie Aktywni dla Brochowa,

OSP

Organizacja zajęć sportowo- rekreacyjnych dla różnych grup wiekowych i społecznych; organizacja wyjazdów i wycieczek edukacyjno-krajoznawczych (np. do muzeum, na wystawy, do teatru, kina); organizacja potańcówek, zawodów strażackich, kina letniego, pikników i imprez terenowych Zaangażowanie mieszkańców do aktywnego spędzania wolnego czasu, integracja mieszkańców, aktywizacja i włączenie w życie lokalne mieszkańców, przeciwdziałanie wykluczeniu różnych grup wiekowych i społecznych Raport z realizacji projektu
Nieodpłatne doradztwo prawne Gmina Brochów Nieodpłatna pomoc prawna dla wszystkich osób potrzebujących Rozwiązanie problemów prawnych osób potrzebujących, które nie mają środków na odpłatne skorzystanie z pomocy prawnej Raport z realizacji projektu
Utworzenie inkubatora przedsiębiorczości Gmina Brochów Pomoc prawna, księgowa oraz lokalowa dla osób pragnących rozpocząć działalność gospodarczą Zmniejszenie bezrobocia, zmniejszenie liczby osób korzystających z pomocy społecznej, wzrost atrakcyjności gospodarczej, wsparcie i wzmocnienie potencjału ekonomicznego Raport z realizacji projektu
Prowadzenie projektów profilaktycznych dla osób uzależnionych lub zagrożonych uzależnieniem GOPS,

Gmina Brochów

Pomoc psychologiczna i terapeutyczna dla osób uzależnionych i współuzależnionych; zajęcia edukacyjne dla dzieci i młodzieży Zmniejszenie liczby osób uzależnionych, zapobieganie uzależnieniom, aktywizacja osób uzależnionych, przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu osób uzależnionych, podniesienie świadomości społecznej Raport z realizacji projektu
Brochów Zwiększenie aktywności organizacji społecznych i pozarządowych Gmina Brochów Stworzenie miejsca dla organizacji społecznych i pozarządowych, angażowanie organizacji w życie kulturalne i społeczne gminy Zaangażowanie mieszkańców do tworzenia wspólnych inicjatyw społecznych i kulturalnych, integracja mieszkańców Raport z realizacji projektu
Adaptacja budynku byłego ośrodka zdrowia w Brochowie na potrzeby Gminnego Centrum Usług Społecznych Gmina Brochów Termomodernizacja oraz przystosowanie byłego budynku ośrodka zdrowia w Brochowie do potrzeb Gminnego Centrum Usług Społecznych poprzez stworzenia miejsca dla organizacji społecznych i pozarządowych, sali konferencyjno-szkoleniowej, miejsca dla klubu sportowego Zaangażowanie mieszkańców do tworzenia wspólnych inicjatyw społecznych i kulturalnych, integracja mieszkańców; poprawa jakości środowiska, zwiększenie efektywności energetycznej Protokół odbioru
Zagospodarowanie terenu wraz z utworzeniem strefy edukacyjno-rekreacyjnej Gmina Brochów Organizacja sezonowego kina plenerowego i samochodowego, budowa oaz rekreacyjno-wypoczynkowych (Zakątki Brochowskie), organizacja zajęć kulturalnych, budowa placu zabaw, siłowni zewnętrznej i miejsca do gry w bule Aktywizacja i integracja różnych grup społecznych i wiekowych, zagospodarowanie czasu wolnego, poprawa zdrowia i jakości życia mieszkańców Protokół odbioru
Ochrona powietrza poprzez wymianę kotłów CO, budowę instalacji OZE Gmina Brochów Wsparcie w wymianie kotłów CO na bardziej ekologiczne i budowie instalacji OZE na budynkach Zmniejszenie zanieczyszczenia powietrza; poprawa jakości środowiska Protokół odbioru
Wsparcie w usuwanie wyrobów zawierających azbest Gmina Brochów Organizacja zbiórki wyrobów zawierających azbest Poprawa jakości środowiska, zmniejszenie ilości wyrobów zawierających azbest Protokół odbioru
Organizacja targowiska wiejskiego Gmina Brochów Budowa targowiska wiejskiego z wiatami i sanitariatem oraz miejscami parkingowymi Ożywienie gospodarcze, zmniejszenie bezrobocia, pobudzenie lokalnego rzemiosła Protokół odbioru

źródło: opracowanie własne

  POZOSTAŁE PRZEDSIĘWZIĘCIA

 W ramach Programu Rewitalizacji Gminy Brochów na lata 2016-2023 oprócz głównych projektów rewitalizacyjnych, zidentyfikowano również inne działania, które mają charakter uzupełniający do głównych celów strategicznych wśród nich należy wymienić działania, które zostały zaplanowane w Gminnej Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych w Gminie Brochów na lata 2017 – 2022 oraz Gminnym Programie Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2017 rok. Działania te być może nie mają bezpośredniego wpływu na redukcję negatywnych zjawisk występujących na terenie rewitalizowanym, ale z pewnością mają pośrednie oddziaływanie.

Wśród działań uzupełniających i wzmacniających efekt rewitalizacji przewidziano m.in.:

  • rozszerzenie oferty zajęć pozalekcyjnych i pozaszkolnych dla dzieci i młodzieży
  • rozszerzenie oferty zajęć sportowych dla dzieci i młodzieży
  • zapewnienie odpowiedniej bazy sportowej na terenie gminy poprzez budowę i modernizację boisk, doposażenie sal
  • spotkania konsultacyjno-doradcze dla rodziców ze specjalistami – psychologami, pedagogami
  • stypendia szkolne
  • dożywianie dzieci w szkole
  • warsztaty kompetencji rodzicielskich, pedagogizacja rodziców
  • prowadzenie grup socjoterapeutycznych dla dzieci z zaburzeniami zachowania
  • organizowanie spotkań dla osób starszych
  • organizowanie spotkań, warsztatów, zajęć, międzypokoleniowych i imprez mających na celu wymianę wiedzy i doświadczeń
  • organizowanie prac społecznie użytecznych, robót publicznych i staży dla osób bezrobotnych i zagrożonych wykluczeniem społecznym
  • wspieranie działalności klubu AA
  • prowadzenie Punktu konsultacyjnego dla osób uzależnionych
  • rozwijanie usług opiekuńczych ułatwiających codzienne funkcjonowanie osób starszych, chorych i niepełnosprawnych
  • wsparcie instytucji gwarantujących bezpieczeństwo gminy
  • wsparcie alternatywnych form spędzania czasu wolnego i promocji zdrowego stylu życia poprzez organizację festynów, zawodów sportowych, pikników rodzinnych, kina letniego i kina samochodowego.

Powyższe przedsięwzięcia oraz główne projekty rewitalizacyjne są ze sobą ściśle powiązane. Zaplanowane w Gminnej Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych w Gminie Brochów na lata 2017 – 2022 oraz Gminnym Programie Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2017 rok działania obowiązują na terenie całej Gminy Brochów, w tym również na obszarach rewitalizacji i obszarach zdegradowanych i szczególnie na tych terenach będą realizowane.

Celem tych działań jest promowanie nowego stylu życia wśród osób zagrożonych wykluczeniem społecznym i wykluczonych społecznie oraz osób z różnego typu uzależnieniami, prowadzenie działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów społecznych, są więc one zgodne z jednym z głównych celów rewitalizacji jakim jest ograniczenie skali bezrobocia i problemów społecznych.

W ramach swoich działań statutowych Stowarzyszenie „Aktywni dla Brochowa” oraz Ochotnicze Straże Pożarne działające na terenie gminy Brochów planują zorganizowanie przedsięwzięć polegających głównie na integracji międzypokoleniowej mieszkańców obszaru rewitalizowanego oraz obszarów zdegradowanych. Będą to głównie pikniki rodzinne, festyny i spotkania plenerowe, takie jak „Powitanie lata w Brochowie”, „Dzień Dziecka”, czy „Wigilia pod Bazyliką Brochowską” czy zawody i turnieje między sołeckie, a także potańcówki i zawody strażackie. Głównym celem tych przedsięwzięć jest integrowanie mieszkańców różnych grup społecznych i wiekowych oraz zachęcanie ich do aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym.

Działaniem uzupełniającym do głównych przedsięwzięć rewitalizacyjnych jest także projekt zakładający przebudowę boiska gminnego, w ramach której powstaną dwa boiska: ligowe do piłki nożnej oraz boisko ze sztuczną nawierzchnią. Gmina Brochów zamierza wystąpić z wnioskiem o dofinansowanie tej inwestycji do Ministerstwa Sportu i Turystyki. Pomimo iż projekt będzie realizowany poza obszarem rewitalizacji, jest on komplementarny z głównymi projektami rewitalizacyjnymi. Celem niniejszego działania jest zwiększenie możliwości aktywnego spędzania wolnego czasu oraz rozwój infrastruktury sportowej na terenie gminy. Przyczyni się to również do integracji międzypokoleniowej, dlatego też projekt ten jest spójny z przedsięwzięciami rewitalizacyjnymi i wzmocni efekt synergii pomiędzy nimi.

KOMPLEMENTARNOŚĆ

 Zapewnienie komplementarności w różnych wymiarach jest w okresie do 2023 roku dla Programu Rewitalizacji, punktem skupienia wszystkich osób i podmiotów odpowiedzialnych za Program i jego realizację. Wszystkie działania zaplanowane w ramach procesu rewitalizacji na terenie Gminy Brochów są ze sobą komplementarne.

Komplementarność przestrzenna

Przedsięwzięcia zawarte w Programie Rewitalizacji Gminy Brochów na lata 2016-2023 zaplanowane zostały z uwzględnieniem wzajemnych powiązań. Projekty te dotyczą przede wszystkim mieszkańców obszaru rewitalizacji i na tym obszarze będą realizowane.

Podkreślić trzeba, że zaplanowano również przedsięwzięcia rewitalizacyjne, które będą wykraczały poza obszar rewitalizacji, będą miały zasięg gminny i które pośrednio przyczynią się do eliminacji lub ograniczenia negatywnych zjawisk występujących na terenach rewitalizowanych. Ich realizacja spowoduje wzmocnienie efektów osiągniętych w wyniku głównych projektów rewitalizacyjnych i tym samym spowoduje tzw. efekt synergii.

Ponadto realizacja zaplanowanych kluczowych zadań zapewni efektywne oddziaływanie na cały obszar dotknięty kryzysem, nie tylko w pojedynczych miejscach. Stworzenie miejsca aktywnego wypoczynku i rekreacji umożliwi aktywne spędzanie czasu wolnego przez wszystkich mieszkańców Brochowa, co korzystnie wpłynie na jakość ich życia, włączenie i integrację społeczną, a także na zdrowie mieszkańców. Skutek w postaci włączenia i integracji społecznej przyniosą również działania obejmujące zajęcia, kursy i szkolenia dla różnych grup społecznych i wiekowych. Większość mieszkańców Brochowa, dotkniętych bezrobociem oraz innymi problemami społecznymi takimi jak choroba alkoholowa czy ubóstwo potrzebuje wsparcia w różnej formie. Dlatego organizowane będą zajęcia w formie profilaktyki dla osób uzależnionych bądź zagrożonych uzależnieniem, nieodpłatne doradztwo prawne, utworzony zostanie inkubator przedsiębiorczości, szkolenia i kursy dla osób bezrobotnych. Te przedsięwzięcia zapewnią włączenie osób wykluczonych. Jednak w celu zapewnienia miejsca do organizacji tych zadań zachodzi potrzeba adaptacji budynku byłego ośrodka zdrowia w Brochowie na potrzeby Gminnego Centrum Usług Społecznych. Wpłynie to na poprawę jakości życia mieszkańców dotkniętych sytuacją kryzysową. Ponadto przedsięwzięcia takie jak organizacja targowiska wiejskiego wpłyną na wzrost atrakcyjności gospodarczej niniejszego obszaru i całej gminy Brochów, co w połączeniu z zadaniami szkoleniowymi i aktywizacyjnymi mieszkańców obszaru rewitalizacji doprowadzi do zmniejszenia bezrobocia w Brochowie i na całym terenie gminy Brochów.

Zaplanowane działania nie będą skutkowały przenoszeniem problemów na inne obszary i nie będą prowadziły do niepożądanych efektów społecznych takich jak segregacja społeczna i wykluczenie, a wręcz przeciwnie spowodują rozwiązanie lub przynajmniej ograniczenie negatywnych zjawisk występujących na całym obszarze rewitalizacji (a pośrednio również na terenie gminy Brochów). Zaplanowane do realizacji zadania główne oraz pozostałe przedsięwzięcia będą się wzajemnie dopełniały, aby w jak największym stopniu osiągnąć cele rewitalizacyjne.

Komplementarność problemowa

Przygotowując Program Rewitalizacji Gminy Brochów na lata 2016-2023, uwagę skoncentrowano na całościowym spojrzeniu na przyczyny kryzysu występującego w miejscowości Brochów, a działania planowano w celu wszechstronnego rozwoju miejscowości. Przedsięwzięcia będą się dopełniały tematycznie, sprawiając, że program rewitalizacji będzie oddziaływał na obszar Brochowa we wszystkich jego niezbędnych aspektach: społecznym, gospodarczym, przestrzenno-funkcjonalnym, technicznym i środowiskowym.

Projekty zmierzające do aktywizacji zawodowej osób pozostających bez pracy oraz przeciwdziałające wykluczeniu społecznemu będą oddziaływać przede wszystkim na sferę społeczną. Przyczynią się do ograniczenia bezrobocia, zdobycie niezbędnych kwalifikacji przez osoby dotknięte tym problemem. Wyżej wymienione działania ograniczą ubóstwo, zmniejszą liczbę beneficjentów pomocy społecznej i korzystnie wpłyną na poprawę stanu bezpieczeństwa oraz porządku publicznego. Projekty będą przeciwdziałać uzależnieniom i innym niekorzystnym zjawiskom społecznym, ponad to zintegrują osoby w różnym wieku oraz z różnymi problemami. Zmniejszą izolację społeczną, zaktywizują mieszkańców w życiu społecznym oraz przyczynią się do poprawy relacji rodzinnych.

Planowane zamierzenia korzystnie wpłyną również na pozostałe aspekty:

  • gospodarczy – szkolenia i kursy dla osób bezrobotnych, doradztwo zawodowe oraz nieodpłatne doradztwo prawne, a także utworzenie inkubatora przedsiębiorczości przyczynią się do powstania nowych podmiotów gospodarczych i miejsc pracy. Korzystnie wpłyną na rozwój turystyki i agroturystyki. Przedmiotowe działania pośrednio spowodują także wzrost dochodów gminy i jej możliwości inwestycyjnych.
  • techniczny – podjęcie pracy przez osoby bezrobotne, przekwalifikowanie lub rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej skutkować będzie zwiększeniem ich dochodów. Poprawa sytuacji materialnej zachęci mieszkańców do modernizacji i remontów swoich domów: wymiany kotłów centralnego ogrzewania, budowy instalacji odnawialnych źródeł energii, podłączenia do sieci gazowej oraz usuwania wyrobów zawierających azbest. Korzystnie wpłynie na stan techniczny obiektów budowlanych, umożliwi efektywne korzystanie z nich w szczególności w zakresie energooszczędności.
  • środowiskowy – wymiana kotłów centralnego ogrzewania, budowa instalacji odnawialnych źródeł energii, podłączenie do sieci gazowej oraz usuwanie wyrobów zawierających azbest przyczynią się do ograniczenia niskiej emisji, poprawy jakości powietrza, wód i gleby, wpłyną także korzystnie na zdrowie mieszkańców.

Działania mające na celu dostosowanie infrastruktury społecznej i technicznej na terenie obrębu Brochów korzystnie odbiją się na sferze:

  • społecznej – adaptacja budynku byłego ośrodka zdrowia w Brochowie na potrzeby Gminnego Centrum Usług Społecznych, zagospodarowanie terenu wraz z utworzeniem strefy edukacyjno-rekreacyjnej, stworzenie miejsca aktywnego wypoczynku i rekreacji oraz organizacja targowiska wiejskiego przyczynią się ograniczenia bezrobocia i innych negatywnych zjawisk społecznych. Zachęcą mieszkańców do aktywności i rozwoju społecznego oraz zawodowego. Organizacja targowiska wiejskiego zachęci rolników do modernizacji i restrukturyzacji swoich gospodarstw.
  • gospodarczej – rozwój infrastruktury społeczno-technicznej przyczyni się do rozwoju i promocji lokalnej przedsiębiorczości, zachęci potencjalnych inwestorów do inwestowania na obszarze rewitalizowanym. Organizacja targowiska wiejskiego stworzy miejsca zbytu dla lokalnych produktów. Utworzenie Gminnego Centrum Usług Społecznych, zagospodarowanie terenu wraz z utworzeniem strefy edukacyjno-rekreacyjnej, powołanie miejsca aktywnego wypoczynku i rekreacji przyczyni się do powstawania nowych miejsc pracy i zachęci mieszkańców do osiedlania się na terenie Brochowa.
  • przestrzenno-funkcjonalny – w celu stworzenia odpowiedniego miejsca i korzystnych warunków do organizowania szkoleń, kursów oraz doradztwa prawnego zostanie zaadoptowany budynek byłego ośrodka zdrowia w Brochowie na potrzeby Gminnego Centrum Usług Społecznych. Na potrzeby zajęć kulturalnych, edukacyjno-rekreacyjnych zostanie stworzone miejsce aktywnego wypoczynku i rekreacji oraz zagospodarowany teren wraz z utworzeniem strefy edukacyjno-rekreacyjnej. Aby zwiększyć aktywność zawodową, promować przedsiębiorczość i lokalne produkty zostanie zorganizowane targowisko wiejskie.

Realizacja wyżej wymienionych działań przyczyni się do kompleksowej rewitalizacji Brochowa. Zmniejszy się stopa bezrobocia i liczba osób korzystających z pomocy społecznej, zwiększy natomiast liczba osób prowadzących działalność gospodarczą i pracujących zawodowo, a być może także liczba mieszkańców. Ulegnie poprawie sytuacja materialna mieszkańców Brochowa i ich rodzin. Zdobyta wiedza i umiejętności zaktywizują mieszkańców społecznie i zawodowo. Prowadzenie projektów profilaktycznych dla osób uzależnionych pomoże zmniejszyć liczbę osób wykluczonych społecznie a niektórym pomoże pokonać nałogi, przyczyni się również do wzrostu bezpieczeństwa. Prowadzenie zajęć kulturowych, edukacyjno-rekreacyjnych korzystnie wpłynie na wychowanie dzieci i młodzieży, będzie ograniczało rozwój negatywnych zjawisk społecznych.

Rozwój społeczny, gospodarczy, środowiskowy, techniczny i przestrzenny mieszkańców Brochowa przyczyni się do rozwoju całej gminy miedzy innymi poprzez zwiększenie wpływów z nowopowstałych działalności gospodarczych. Wzrost dochodów gminy pozwoli na realizację przedsięwzięć inwestycyjnych i korzystnie wpłynie na życie jej mieszkańców.

W celu prawidłowej koordynacji zadaniowej, finansowej, organizacyjnej i czasowej komplementarność problemowa wymaga również powiązania projektów rewitalizacyjnych z najważniejszymi decyzjami władz samorządowych w innych dziedzinach.

Podstawą planowania przedsięwzięć na terenie gminy Brochów jest więc Strategia Rozwoju Gminy Brochów na lata 2015-2022. Zgodnie z jej zapisami władze samorządowe oraz ich partnerzy, wykorzystując możliwości płynące z własnych atutów i szans pojawiających się w otoczeniu dążą do realizacji wizji rozwoju gminy Brochów: zasobnej i stabilnej ekonomicznie, przyjaznej mieszkańcom i inwestorom, atrakcyjnej turystycznie dzięki walorom przyrodniczym, kulturowym i zmodernizowanej infrastrukturze technicznej. Program Rewitalizacji Gminy Brochów na lata 2016-2023 uszczegóławia propozycje Strategii Rozwoju Gminy Brochów i doprecyzowuje zadania oraz projekty służące rewitalizacji.

W Strategii Rozwoju Gminy Brochów na lata 2015-2022 wyznaczono cztery obszary działań oraz cele strategiczne, które stanowią kanwę powstania Programu Rewitalizacji Gminy Brochów na lata 2016-2023.

Cele strategiczne określone zostały w następujących sferach działania i sformułowane jako

Obszar Społeczeństwo

 Cel strategiczny

 Poprawa jakości życia mieszkańców gminy.

Najważniejszym celem zamierzeń rewitalizacyjnych jest poprawa jakości życia mieszkańców Brochowa. Dążąc do jego osiągnięcia planowane jest:

  • organizowanie zajęć kulturalnych, edukacyjno-rekreacyjnych dla różnych grup wiekowych i społecznych,
  • prowadzenie projektów profilaktycznych dla osób uzależnionych lub zagrożonych uzależnieniem,
  • zwiększenie aktywności organizacji społecznych i pozarządowych.

 

Biorąc pod uwagę przedmiotowe zadania oraz cele operacyjne wymienione w Strategii Rozwoju Gminy Brochów na lata 2015-2022 (podnoszenie poziomu świadczeń usług z zakresu ochrony zdrowia i pomocy społecznej; rozwój infrastruktury sportowej; poprawa stanu bezpieczeństwa i porządku publicznego; promowanie rozwoju zasobów ludzkich w gminie; poprawa bazy materialnej kultury, zwiększenie oferty kulturalnej) należy zauważyć, że są zbieżne z Programem Rewitalizacji. W świetle powyższego, wykonanie projektów rewitalizacyjnych jest niezbędne do realizacji pierwszego celu strategicznego jakim jest poprawa życia mieszkańców gminy.

Obszar Środowisko i Dziedzictwo Kulturowe

Cel Strategiczny: Ochrona przyrody, zachowanie krajobrazów naturalnych i  kształtowanie harmonijnego krajobrazu kulturowego.

W ramach tego zadania wyszczególniono m.in. następujące cele operacyjne:

  • rozwój turystyki kwalifikowanej i krajoznawczej (ekoturystyki)
  • ograniczenie emisji zanieczyszczeń i oszczędność energii.

Zostaną one zrealizowane poprzez wykonanie następujących projektów rewitalizacyjnych: zagospodarowanie terenu wraz z utworzeniem strefy edukacyjno-rekreacyjnej; ochronę powietrza poprzez wymianę, kotłów centralnego ogrzewania budowę instalacji odnawialnych źródeł energii; wsparcie w usuwaniu wyrobów zawierających azbest. Przedmiotowe projekty są zgodne z celami operacyjnymi wymienionymi w Strategii Rozwoju Gminy Brochów na lata 2015-2022, a tym samym przyczyniają się do wykonania celu drugiego ujętego w przedmiotowym dokumencie.

Obszar Gospodarka

 Cel Strategiczny: Rozwój gospodarczy dostosowany do uwarunkowań przyrodniczych i zasobów dziedzictwa kulturowego.

 

Program Rewitalizacji Gminy Brochów ma na celu pobudzenie i utrwalenie aktywności zawodowej mieszkańców. Szkolenia i kursy dla osób bezrobotnych; doradztwo zawodowe; nieodpłatne doradztwo prawne; utworzenie inkubatora przedsiębiorczości, będą sprzyjać rozwojowi przedsiębiorczości mieszkańców i tworzeniu poza rolniczych miejsc pracy.

Realizacja przedmiotowych zadań rewitalizacyjnych będzie dążyć do spełnienia trzeciego celu strategicznego oraz celów operacyjnych Strategii Rozwoju Gminy Brochów na lata 2015-2022, którymi są:

  • rozwój przedsiębiorczości mieszkańców i tworzenie poza rolniczych miejsc pracy,
  • partnerska współpraca władz gminy z otoczeniem,
  • rozwój funkcji turystycznych i rekreacyjnych,
  • restrukturyzacja i modernizacja rolnictwa,
  • promocja gminy i terenów ofertowych prawnie przygotowanych do rozwoju funkcji turystycznych i rekreacyjnych.

 Cel Strategiczny: Porządkowanie struktury przestrzennej gminy.

W Strategii Rozwoju Gminy Brochów na lata 2015-2022, pośród zadań operacyjnych wymieniono między innymi: rozbudowę i modernizację infrastruktury technicznej oraz wspieranie przekształceń funkcjonalnych terenów rolnych i zabudowanych.

Dążąc do realizacji przedmiotowych celów planuje się wykonanie następujących przedsięwzięć rewitalizacyjnych:

  • adaptację budynku byłego ośrodka zdrowia w Brochowie na potrzeby Gminnego Centrum Usług Społecznych,
  • zagospodarowanie terenu wraz z utworzeniem strefy edukacyjno-rekreacyjnej,
  • ochronę powietrza poprzez wymianę kotów centralnego ogrzewania, budowę instalacji odnawialnych źródeł energii,
  • wsparcie w usuwaniu wyrobów zawierających azbest,
  • stworzenie miejsca aktywnego wypoczynku i rekreacji,
  • organizację targowiska wiejskiego.

W celu uzyskania lepszych efektów komplementarności problemowej przydatna jest pogłębiona i usystematyzowana analiza zjawisk kryzysu na obszarze województwa przygotowana przez zarząd województwa. Wyżej wymienione informacje zgromadzono w Strategii Rozwoju Województwa Mazowieckiego do 2030 roku. W dokumencie przedstawiono cel główny – Zmniejszenie dysproporcji rozwoju w województwie mazowieckim, wzrost znaczenia Obszaru Metropolitalnego Warszawy w Europie.

Osiągnięcie celu głównego wynikającego z wizji województwa wspierają cele strategiczne którymi są:

  • wzrost konkurencyjności regionu poprzez rozwój działalności gospodarczej oraz transfer i wykorzystanie nowych technologii,
  • poprawa dostępności i spójności terytorialnej regionu oraz kształtowanie ładu przestrzennego,
  • poprawa jakości życia oraz wykorzystanie kapitału ludzkiego i społecznego do tworzenia nowoczesnej gospodarki,
  • zapewnienie gospodarce regionu zdywersyfikowanego zaopatrzenia w energię przy zrównoważonym gospodarowaniu zasobami środowiska,
  • wykorzystanie potencjału kultury i dziedzictwa kulturowego oraz walorów środowiska przyrodniczego dla rozwoju gospodarczego regionu i poprawy jakości życia.

Zadania zaplanowane do realizacji w ramach Programu Rewitalizacji Gminy Brochów na lata 2016-2023, wpisują się głównie w cel strategiczny województwa mazowieckiego dotyczący społeczeństwa, a jest nim: poprawa jakości życia oraz wykorzystanie kapitału ludzkiego i społecznego do tworzenia nowoczesnej gospodarki. W jego ramach przewidziano między innymi następujące kierunki działań:

  • rozwój kapitału ludzkiego i społecznego;
  • przeciwdziałanie zjawisku wykluczenia społecznego, integracja społeczna;
  • podnoszenie standardów funkcjonowania infrastruktury społecznej oraz działania na rzecz ochrony zdrowia i bezpieczeństwa publicznego.

Program Rewitalizacji Gminy Brochów na lata 2016-2023, ma na celu aktywizację społeczno-zawodową osób wykluczonych i przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu. Realizacja zadań przewidzianych w przedmiotowym dokumencie przyczyni się do osiągnięcia trzeciego celu określonego w Strategii Rozwoju Województwa Mazowieckiego do 2030 roku: poprawy jakości życia oraz wykorzystania kapitału ludzkiego i społecznego do tworzenia nowoczesnej gospodarki.

Warto również podkreślić, że wymiana kotłów centralnego ogrzewania, budowa instalacji odnawialnych źródeł energii, wsparcie w usuwaniu wyrobów zawierających azbest, organizacja targowiska wiejskiego, adaptacja budynku byłego ośrodka zdrowia w Brochowie na potrzeby Gminnego Centrum Usług Społecznych, zagospodarowanie terenu wraz z utworzeniem strefy edukacyjno-rekreacyjnej oraz stworzenie miejsca aktywnego wypoczynku i rekreacji, wspomogą realizację celu czwartego i piątego Strategii, którymi są: zapewnienie gospodarce regionu zdywersyfikowanego zaopatrzenia w energię przy zrównoważonym gospodarowaniu zasobami środowiska oraz wykorzystanie potencjału kultury i dziedzictwa kulturowego oraz walorów środowiska przyrodniczego dla rozwoju gospodarczego regionu i poprawy jakości życia.

Komplementarność proceduralno-instytucjonalna

Za opracowanie, przyjęcie i realizację Programu Rewitalizacji Gminy Brochów na lata 2016-2023, odpowiedzialna jest Gmina Brochów. Podczas wykonywania działań ujętych w tym dokumencie będzie ona aktywnie wspierana przez jednostki jej podległe, organizacje społeczne i pozarządowe oraz samych mieszkańców.

Wyżej wymienione podmioty są różne i funkcjonują w odmiennych sferach. Program Rewitalizacji także obejmuje zróżnicowane aspekty, jednak dzięki wspólnej pracy wyżej wymienione podmioty mają szanse wykonać to trudne zadanie wzajemnie się wspierając, uzupełniając i dzieląc doświadczeniami. System zarządzania programem rewitalizacji, został zaprojektowany w sposób, który pozwoli na efektywne współdziałanie na jego rzecz różnych instytucji oraz wzajemne uzupełnianie się i spójność procedur.

Komplementarność międzyokresowa

Od roku 2004 Gmina Brochów pozyskuje środki zewnętrzne na rozwój infrastruktury technicznej i drogowej, społecznej oraz inwestycje w sferze rozwoju społeczności lokalnej. Przedsięwzięcia przewidziane do realizacji w ramach rewitalizacji zachowują ciągłość programową. Są kontynuacją, rozwijaniem i uzupełnianiem projektów zrealizowanych w minionych latach na terenie Gminy Brochów w ramach polityki spójności.

Tabela 22.   Ważniejsze inwestycje zrealizowane na terenie Gminy Brochów w latach 2004-2015.

Nazwa inwestycji Wartość inwestycji [zł] Program w ramach którego przyznano wsparcie
2004
Modernizacji drogi gminnej w miejscowości Janów. 315 851,33 SAPARD Działanie 3

Rozwój i poprawa infrastruktury obszarów wiejskich

Modernizacja drogi gminnej w miejscowościach Olszowiec, Wólka Smolana, Brochocin, Sianno. 623 254,48 SAPARD Działanie 3

Rozwój i poprawa Infrastruktury obszarów wiejskich

2004-2005
Budowa sieci kanalizacji sanitarnej i przyłączy wraz z przepompowniami domowymi w miejscowościach Plecewice, Konary. 1 837 308,37 SAPARD Działanie 3

Rozwój i poprawa Infrastruktury obszarów wiejskich

2005
Modernizacja drogi gminnej Brochów – Malanowo –Konary. 514 412,45 ZPORR Priorytet 3

Rozwój lokalny

Modernizacja drogi gminnej Tułowice – Hilarów. 167 439,73 ZPORR Priorytet 3

Rozwój lokalny

2007-2008
Strażnica Ochotniczej Straży Pożarnej w Brochowie jako centrum tradycji i życia kulturalnego lokalnej społeczności. 1 053 566,44 Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 –2006.
2007-2011
System gospodarki wodno –ściekowej Gmina Brochów –Etap I. 6 540 576,41 RPO 2007–2013
2010
Budowa skweru Chopinowskiego oraz zagospodarowanie terenu centrum kultury w miejscowości Brochów. 561 526,98 PROW 2007–2013
2012-2013
Przebudowa i rozbudowa oraz zmiana sposobu użytkowania budynku stacji kolei wąskotorowej w miejscowości Tułowice. 880 066,07 PROW 2007–2013
2013
Utwardzenie placu przed budynkiem stacji kolei wąskotorowej w miejscowości Tułowice. 188 536,82 PROW 2007–2013
2013-2014
Budowa sieci kanalizacji sanitarnej ciśnieniowej w miejscowościach Wólka Smolana, Brochocin, Olszowiec. 1 727 286,40 PROW 2007–2013
2014
Budowa wiaty, miejsc postojowych dla samochodów osobowych, obiektu małej architektury i tablicy informacyjnej w m. Kromnów. 41 820,00 PROW 2007–2013

LIDER

Poprawa bezpieczeństwa uczestnictwa w imprezach sportowych / masowych poprzez przebudowę boiska gminnego w Janowie. 71 218,48 PROW 2007–2013

LIDER

Utwardzenie placu Zabaw oraz utwardzenie części działki przy remizie OSP w Kromnowie. 47 114,16 PROW 2007–2013

LIDER

2014-2015
Budowa Stacji Uzdatniania Wody w miejscowości Konary oraz sieci wodociągowej w miejscowości Janów. 3 025 796,04 PROW 2007–2013

LIDER

2015
Wyposażenie świetlicy wiejskiej w budynku stacji kolei wąskotorowej w Tułowicach. 27 428,67 PROW 2007–2013

LIDER

źródło: Strategia Rozwoju Gminy Brochów na lata 2015 – 2022.

Zmodernizowane drogi, wybudowanie sieci kanalizacji sanitarnej, powstały system gospodarki wodno-ściekowy, wybudowana Stacja Uzdatniania Wody oraz sieć wodociągowa, korzystnie oddziałują na środowisko, poprawiły warunki życia mieszkańców oraz przyczyniły się do podniesienia konkurencyjności gospodarczej gminy Brochów. Podkreślenia wymaga fakt, że przedmiotowe inwestycje nie były prowadzone w miejscowości Brochów. Być może jest to jedna z przyczyn występowania niekorzystnych zjawisk na tym obszarze.

Zadania zaprojektowane w Programie Rewitalizacji Gminy Brochów na lata 2016-2023, będą kontynuować realizacje celów podjętych i częściowo już wypełnionych przez wyżej wymienione przedsięwzięcia. Wymiana kotłów centralnego ogrzewania, budowa instalacji odnawialnych źródeł energii oraz wsparcie w usuwaniu wyrobów zawierających azbest, przyczynią się do poprawy jakości środowiska naturalnego oraz warunków mieszkaniowych.

Z punktu widzenia mieszkańców ważny jest również rozwój infrastruktury społeczno-technicznej. Wybudowana Strażnica Ochotniczej Straży Pożarnej w Brochowie, skwerek Chopinowski, utwardzony plac zabaw i wybudowanie obiektu małej architektury w Kromnowie oraz powstanie świetlicy wiejskiej w Tułowicach, korzystnie wpłynęły na aktywizację i integrację lokalnej społeczności.

W celu rozwijania i uzupełniania tych pożądanych zjawisk w ramach rewitalizacji zostanie stworzone miejsce aktywnego wypoczynku i rekreacji, zagospodarowany teren wraz z utworzeniem strefy edukacyjno-rekreacyjnej oraz zaadoptowany budynek byłego ośrodka zdrowia w Brochowie na potrzeby Gminnego Centrum Usług Społecznych. Władze samorządowe dążą, aby Brochów stał się centrum tradycji i życia kulturalnego lokalnej społeczności.

Należy również zauważyć, że Gmina Brochów oraz Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Brochowie w latach 2012-2014, zorganizowała i przeprowadziła kursy i szkolenia dla uczestników projektu systemowego pt. Re/integracja osób wykluczonych/zagrożonych wykluczeniem społecznym na terenie gminy Brochów. W ramach przedsięwzięcia mieszkańcy uczestniczyli w szkoleniach dotyczących aktywnej integracji zawodowej i społecznej oraz kursach podnoszących kwalifikacje. Przedmiotowe działania pomogły zmniejszyć bezrobocie i jego konsekwencje.

W Programie Rewitalizacji Gminy Brochów na lata 2016-2023, zaplanowano zadania (szkolenia i kursy dla osób bezrobotnych, doradztwo zawodowe oraz nieodpłatne doradztwo prawne i utworzenie inkubatora przedsiębiorczości) mające na celu dalsze ograniczanie bezrobocia, podnoszenie kwalifikacji zawodowych oraz aktywizację społeczną i przeciwdziałanie wykluczeniu.

 Komplementarność źródeł finansowania

Przy realizacji Programu Rewitalizacji Gminy Brochów na lata 2016-2023, konieczne jest umiejętne uzupełnianie i łączenie wsparcia ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności, tak aby wyeliminować ryzyko podwójnego dofinansowania.

W związku z tym, w celu osiągnięcia korzystnych efektów dla miejscowości Brochów, która jest obszarem rewitalizacji, niezbędna jest silna koordynacja i synergia przedsięwzięć rewitalizacyjnych, zwłaszcza w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Projekty szkoleniowe i doradcze, których podstawowym celem jest inwestycja w człowieka, jego potencjał i rozwój, dofinansowywane będą przez Europejski Fundusz Społeczny. Na rozwój infrastruktury pozyskiwane będą środki z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Mówiąc o komplementarności finansowej nie możemy zapomnieć również o umiejętności łączenia prywatnych i publicznych źródeł finansowania. Dla właściwej dynamiki pożądanych zmian, podstawowe znacznie ma również prawidłowe aktywizowanie wewnętrznych możliwości inwestycyjnych.

 RAMY FINANSOWE

 Poniżej zaprezentowane zostały zadania przewidziane do realizacji w ramach Programu Rewitalizacji Gminy Brochów na lata 2016-2023, ze wskazaniem lokalizacji zadania, ramami czasowymi i szacunkowymi kosztami przedsięwzięcia. Poniższa tabela prezentuje również możliwe źródła finansowania inwestycji.

Należy wskazać, że w chwili obecnej nie zaplanowano współfinansowania poniższych inwestycji ze środków prywatnych, ponieważ żaden podmiot prywatny nie wyraził chęci współudziału w działaniach rewitalizacyjnych.

Realizację niektórych zadań powierzono Stowarzyszeniu „Aktywni dla Brochowa” oraz Ochotniczym Strażom Pożarnym działającym na terenie gminy Brochów. Ich praca w ramach  wolontariatu stanowi pozafinansową formę finansowania tych przedsięwzięć, którą wyceniono i ujęto w harmonogramie i ramach finansowych programów rewitalizacyjnych.

Tabela 23.   Harmonogram i szacunkowe ramy finansowania programów rewitalizacyjnych

Lokalizacja Nazwa projektu Termin realizacji projektu Szacunkowa wartość projektu

(zł)

Wartość/ udział krajowych środków publicznych Wartość/

udział środków prywatnych

Wartość/ udział środków UE

(EFRR/EFS/ FS)

Wartość/ udział środków z innych źródeł Możliwe źródło finansowania
Brochów Szkolenia i kursy dla osób bezrobotnych oraz doradztwo zawodowe dla osób nieaktywnych zawodowo 2016-2023 50 000,00 10 000,00   40 000,00   RPO

budżet gminy

Zajęcia kulturalne, edukacyjno-rekreacyjne dla różnych grup wiekowych i społecznych 2016-2023 120 000,00 44 000,00   do 63,63%

76 000,00

20 000,00

(wolontariat)

PROW

budżet gminy

stowarzyszenia

Nieodpłatne doradztwo prawne 2016-2023 80 000,00 80 000,00       budżet gminy
Utworzenie inkubatora przedsiębiorczości 2016-2023 160 000,00 32 000,00   Do 80%

128 000,00

  RPO

budżet gminy

Prowadzenie projektów profilaktycznych dla osób uzależnionych lub zagrożonych uzależnieniem 2016-2023 80 000,00 16 000,00   Do 80%

64 000,00

  RPO

budżet gminy

Zwiększenie aktywności organizacji społecznych i pozarządowych 2016-2023 500 000 400 000   PROW

100 000

50 000,00

(wolontariat)

PROW

budżet województwa

budżet gminy

stowarzyszenia

Brochów Adaptacja budynku byłego ośrodka zdrowia w Brochowie na potrzeby Gminnego Centrum Usług Społecznych 2016-2023 3 300 000,00 1 575 000,00   Do 75%

1 725 000,00

  RPO

budżet gminy

Zagospodarowanie terenu wraz z utworzeniem strefy edukacyjno-rekreacyjnej 2016-2023 1 100 000,00 275 000,00   Do 75%

825 000,00

  RPO

WFOŚiGW

budżet gminy

Ochrona powietrza poprzez wymianę kotłów CO, budowę instalacji OZE 2016-2023 500 000,00 220 000,00   Do 70%

280 000,00

  RPO

WFOŚiGW

budżet gminy

Wsparcie w usuwanie wyrobów zawierających azbest 2016-2023 100 000,00 100 000,00       WFOŚiGW

budżet gminy

Organizacja targowiska wiejskiego 2016-2023 500 000,00 125 000,00   375 000,00   PRO

PROW

budżet gminy

źródło: opracowanie własne

PARTYCYPACJA SPOŁECZNA

 Skutki wdrożenia Programu Rewitalizacji obejmują podmioty zlokalizowane na obszarze rewitalizowanym. Konieczne jest zatem, aby zaangażować przedstawicieli różnych grup interesariuszy do prac zarówno w proces przygotowania Programu Rewitalizacji jak i w proces jego wdrażania, monitorowania oraz ewaluacji. Aktywny udział interesariuszy jest niezbędnym warunkiem prowadzenia długofalowego rozwoju obszarów znajdujących się w sytuacji kryzysowej.

Interesariuszami rewitalizacji na terenie Gminy Brochów są w szczególności:

  • Gmina Brochów i jednostki organizacyjne jej podległe;
  • mieszkańcy gminy Brochów w tym przede wszystkim mieszkańcy obszaru rewitalizacji, czyli mieszkańcy Brochowa;
  • mieszkańcy spoza terenu gminy Brochów, którzy planują się na jej terenie osiedlić;
  • przedsiębiorcy z terenu Gminy Brochów;
  • przedsiębiorcy spoza terenu Gminy Brochów, którzy mogą rozpocząć swoją działalność na jej terenie;
  • Powiatowy Urząd Pracy;
  • organizacje pozarządowe działające na terenie gminy Brochów;
  • inne podmioty zainteresowane realizacją Programu Rewitalizacji.

Partycypacja na etapie tworzenia Programu Rewitalizacji

 Podmiotem odpowiedzialnym za przygotowanie Programu Rewitalizacji Gminy Brochów na lata 2016-2023, a następnie jego aktualizacja oraz wdrażanie jest Gmina Brochów. Prace te opierają się przy udziale i współpracy z różnymi grupami interesariuszy.

Udział interesariuszy na etapie przygotowywania niniejszego Programu opierał się na przeprowadzeniu konsultacji społecznych w różnych formach, do których należała:

  • ankietyzacja,
  • zbieranie uwag w formie papierowej i elektronicznej,

Wszyscy zainteresowani wzięciem udziału w procesie tworzenia Programu zostali zaproszeni poprzez stronę internetową gminy oraz w sposób zwyczajowo przyjęty.

W pierwszej kolejności przy opracowywaniu Programu należało ustalić jakie czynniki i zjawiska niekorzystne występują na terenie gminy, a następnie w jakim obszarze ich natężenie i skala jest największe. W tym celu przeprowadzono spotkania konsultacyjne z mieszkańcami oraz ankietę.

Jedną z przeprowadzonych form konsultacji społecznych było spotkanie z mieszkańcami całej Gminy, które pozwoliło na wyjaśnienie istoty rewitalizacji. Spotkania z mieszkańcami odbyły się w dniach 10-19 października 2016 r., podczas corocznych spotkań Wójta Gminy Brochów z mieszkańcami poszczególnych miejscowości. Wzięło w nich udział 216 osób.  Spotkanie przeprowadzone zostało w sposób ułatwiający zrozumienie prezentowanych treści poprzez przygotowanie prezentacji multimedialnej. Podczas spotkania mieszkańcy mieli możliwość wypowiedzenia się, co do działań jakie powinien podjąć samorząd w celu zapobiegania zjawiskom kryzysowym i wyjścia z kryzysów w obszarach zdegradowanych oraz które obszary według mieszkańców powinny zostać uznane jako zdegradowane, a następnie wytypowane do rewitalizacji.

Drugą formą konsultacji była ankietyzacja mieszkańców. W ankiecie każdy mieszkaniec gminy, chętny do udziału w tworzeniu Programu Rewitalizacji, mógł anonimowo wypowiedzieć się na temat problemów, jakie występują na terenie Gminy Brochów, wskazania obszarów do rewitalizacji. Ankieta składała się z 12 pytań dotyczących każdej ze sfer: społecznej, gospodarczej, środowiskowe, przestrzenno-funkcjonalnej oraz technicznej. W ankiecie przeprowadzonej w dniach 1-31 sierpnia 2016 r. wzięło udział 65 mieszkańców z terenu całej gminy.

Odpowiedzi mieszkańców pozwoliły wskazać najistotniejsze problemy występujące na terenie gminy i poszczególnych miejscowości. Przeprowadzone spotkania i ankietyzacja uzupełniły dane statystyczne, co pozwoliło na określenie głównych problemów występujących w gminie oraz wskazanie obszaru ich największej koncentracji.

Kolejnym etapem tworzenia dokumentu było opracowanie wstępnej wersji Programu, którą poddano konsultacjom społecznym. Program został wyłożony w formie papierowej w Urzędzie Gminy oraz umieszczony w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy Brochów oraz na jej stronie internetowej. Uwagi można było zgłaszać w formie papierowe, elektronicznej lub telefonicznie.

Należy wskazać, iż Program Rewitalizacji Gminy Brochów na lata 2016-2023 był poddany strategicznej ocenie oddziaływania na środowisko, jednakże uzyskał on opinie o braku konieczności jej przeprowadzenia.

Podsumowując, niniejszy dokument był opracowany przy udziale interesariuszy w procesie partycypacji społecznej.

Partycypacja na etapie wdrażania Programu Rewitalizacji

Głównym sposobem włączenia interesariuszy w proces wdrażania Programu Rewitalizacji będzie ich aktywny udział w przewidzianych do realizacji zadaniach. Interesariusze Programu Rewitalizacji będą wdrażali i monitorowali działania dotyczące aktywizacji społecznej, likwidacji negatywnych zjawisk społecznych, działań o charakterze infrastrukturalnym, środowiskowym i przestrzenno- funkcjonalnym, co pozwoli na pełną realizację Programu Rewitalizacji. Poniżej przedstawiono głównych interesariuszy rewitalizacji i ich zadania wynikające z procesu wdrażania Programu Rewitalizacji Gminy Brochów na lata 2016-2023:

Gmina Brochów – jako główny podmiot inicjujący proces rewitalizacji na wyznaczonych obszarach oraz stwarzający uwarunkowania formalne do jego realizacji odgrywa kluczową rolę w procesie wdrażania i monitorowania Programu Rewitalizacji. Jej głównym zadaniem jest planowanie przewidzianych do realizacji działań w wymiarze społecznym, przestrzenno-funkcjonalnym, technicznym i środowiskowym. Ponadto tworzy podstawy prawne i formalne, które umożliwiają uczestnictwo w procesie rewitalizacji pozostałych interesariuszy. W sposób bezpośredni wywiera wpływ na poprawę jakości życia mieszkańców obszarów rewitalizacji. Do głównych zadań Gminy Brochów należy zaliczyć:

  • inicjowanie projektów rewitalizacji, zgodnie ze zidentyfikowanymi potrzebami,
  • pozyskiwanie i rozliczanie środków finansowych, w szczególności na projekty, w których gmina będzie beneficjentem,
  • angażowanie publicznych środków budżetowych w proces rewitalizacji,
  • prowadzenie konsultacji społecznych prowadzonych działań,
  • monitorowanie zapotrzebowania na działania z zakresu rewitalizacji,
  • zarządzanie procesem rewitalizacji,
  • tworzenie sieci współpracy między interesariuszami,
  • prowadzenie działań promocyjnych,
  • monitorowanie zmian zachodzących w obszarach wsparcia oraz całego procesu rewitalizacji,
  • wykonywanie innych zadań własnych samorządu gminnego, sprzyjających osiągnięciu poszczególnych celów długofalowego procesu rewitalizacji.

Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Brochowie – to podmiot który odgrywa zasadniczą rolę w społecznym aspekcie rewitalizacji. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej będzie jednym z realizatorów i koordynatorów zaplanowanych projektów ,,miękkich”. Na podstawie danych GOPS będą oceniane efekty rewitalizacji, co pomoże w ustaleniu ilości i zasięgu projektów mających na celu ograniczenie wykluczenia społecznego oraz innych dysfunkcji społecznych.

Powiatowy Urząd Pracy – będzie on odgrywał zasadniczą rolę w społecznym aspekcie rewitalizacji, a także w procesie oceny działań rewitalizacyjnych. PUP jest bowiem w posiadaniu szczegółowych danych na temat osób bezrobotnych, co pozwoli w przyszłości określić, czy zadania zaplanowane w ramach rewitalizacji przynoszą wymierne efekty.

Mieszkańcy Gminy Brochów – w kontekście interesariuszy rewitalizacji należy wziąć pod uwagę przede wszystkim mieszkańców obszarów wyznaczonych do rewitalizacji. Będą oni bowiem głównymi beneficjentami przedsięwzięć zaplanowanych w ramach rewitalizacji. Mieszkańcy będą mieli duży wpływ na ostateczny zakres realizowanych zadań. W ramach rewitalizacji przewidziano bowiem projekty szkoleniowe dla osób bezrobotnych, których ostateczna forma, zakres i rodzaj zostaną ustalone na podstawie potrzeb zgłaszanych przez mieszkańców obszarów rewitalizowanych. Podobnie ostateczny zakres i forma dodatkowych zajęć dla dzieci i osób starszych będzie uzależniony od potrzeb grup docelowych. Mieszkańcy obszarów rewitalizowanych będą mieli także wpływ na ostateczną formę udzielonej pomocy prawnej, która będzie odpowiadała na zgłaszane problemy. Większość działań infrastrukturalnych zaplanowanych w Programie Rewitalizacji będzie wykonywana przez specjalistyczne firmy, niemniej jednak mieszkańcy obszaru rewitalizacji mogą zostań po części zaangażowani w ich realizację. W ramach zadania zagospodarowanie terenu wraz z utworzeniem strefy edukacyjno-rekreacyjnej mogą zostać zaangażowani mieszkańcy Brochowa. Ich zaangażowanie na etapie tworzenia strefy rekreacyjnej może polegać na pomocy w uporządkowaniu terenu oraz sadzeniu roślin. W późniejszym etapie mieszkańcy będą dbać o utrzymanie strefy w odpowiedniej kondycji – wspólne prace sezonowe i porządkowe polegające na przycinaniu trawy, podlewaniu roślin, wpłyną na ich integrację i włączenie w życie lokalne oraz budowanie poczucia dobra wspólnego. Trzeba podkreślić, że mieszkańcy na bieżąco mogą zgłaszać swoje problemy oraz propozycję ich rozwiązywania Wójtowi Gminy Brochów oraz pracownikom Urzędu Gminy i Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej jak również podczas spotkań z mieszkańcami organizowanych cyklicznie przez Wójta Gminy Brochów.

Przedsiębiorcy – głównym zadaniem przedsiębiorców będzie uczestniczenie w działaniach mających na celu ograniczenie skali bezrobocia i wzrost aktywizacji zawodowej mieszkańców obszarów rewitalizowanych. Będą mogli znacząco wpłynąć na osiągnięcie celów rewitalizacji poprzez organizację miejsc pracy z przeznaczeniem na staże lub praktyki. Ponadto przy wsparciu innych interesariuszy rewitalizacji mogą oni tworzyć nowe miejsca pracy, które niewątpliwie przyczynią się do ograniczenia negatywnych zjawisk społecznych, występujących na terenie Gminy Brochów. Po odbyciu szkoleń i kursów, osoby bezrobotne zostaną skierowane do przedsiębiorców biorących udział w projektach w celu zdobycia odpowiedniego doświadczenia zawodowego. Niewykluczone jest również, iż po odbyciu stażu czy praktyki, osoba bezrobotna zostanie zatrudniona u danego przedsiębiorcy, co przyczyni się do realizacji jednego z celów rewitalizacji, którym jest: Ograniczenie skali bezrobocia i problemów społecznych. Na etapie programowania rewitalizacji nie zgłosiły się podmioty chętne do współdziałania przy realizacji zaplanowanych projektów infrastrukturalnych, jednak nie wykluczone jest, iż na etapie wdrażania przedsięwzięć rewitalizacyjnych pojawią się prywatni inwestorzy, którzy wspomogą realizację tych zadań w wymiarze rzeczowym czy finansowym.

Trzeba również pamiętać, że przedsiębiorcy na bieżąco mogą zgłaszać swoje problemy oraz propozycje ich rozwiązania Wójtowi Gminy Brochów i pracownikom Urzędu Gminy (podczas codziennego przyjmowania interesantów), jak również podczas spotkań organizowanych na terenie poszczególnych sołectw i sesjach Rady Gminy (za pośrednictwem radnych i sołtysów).

Organizacje pozarządowe – są dopełnieniem działań instytucji państwowych i prywatnych w zakresie pomocy i aktywizacji obywateli na różnych płaszczyznach życia. Jednostki te działają z własnej inicjatywy na rzecz wybranego interesu publicznego, ich celem nie jest osiąganie zysku. Na terenie miejscowości Brochów działa stowarzyszenie „Aktywni dla Brochowa”, które będzie bezpośrednio zaangażowane w proces rewitalizacji. Głównym zadaniem stowarzyszenia będzie obsługa kina plenerowego organizowanego na terenie miejscowości Brochów oraz organizacja pikników, festynów oraz imprez plenerowych i kulturalno-społecznych mających na celu integrację międzypokoleniową mieszkańców obszaru rewitalizowanego, a także pozostałych obszarów gminy.

Organizacją pozarządową zaangażowaną w proces rewitalizacji na terenie gminy Brochów jest natomiast Stowarzyszenie „Razem dla Rozwoju” , które jest dobrowolnym, samorządnym, trwałym zrzeszeniem osób fizycznych i prawnych, o celach niezarobkowych, mającym na celu realizację lokalnej strategii rozwoju obszaru gmin wchodzących w skład Stowarzyszenia. Stowarzyszenie organizuje różnego rodzaju szkolenia zrzeszające i aktywizujące lokalną społeczność (w których udział mogą brać także mieszkańcy Brochowa). Ponadto omawiana Lokalna Grupa Działania jest instytucją organizującą nabory w ramach Lokalnej Strategii Rozwoju Stowarzyszenia „Razem dla Rozwoju”. Między innymi w ramach niniejszych naborów, gmina Brochów będzie starała się pozyskać dofinansowanie na realizację projektów rewitalizacyjnych.

Dla mieszkańców Brochowa duże znaczenie ma także funkcjonowanie Ochotniczej Straży Pożarnej w Brochowie. Mieszkańcy obszarów rewitalizowanych również zasilają jej struktury. Zaangażowanie w działalność OSP wpływa na integrację mieszkańców, nie tylko poprzez akcje ratownicze, dzięki którym mieszkańcy mają poczucie ochrony dobra wspólnego, ale także poprzez różnego rodzaju imprezy integracyjne takie jak zawody sportowo-pożarnicze, uroczystości dnia strażaka, gminne i kościelne.

 SYSTEM REALIZACJI PROGRAMU REWITALIZACJI (STRUKTURA ORGANIZACYJNA)

 Realizacja Programu Rewitalizacji Gminy Brochów na lata 2016-2023 będzie należała do władz Gminy Brochów. Zadania wynikające z Programu Rewitalizacji zostaną przypisane poszczególnym jednostkom podległym władzom gminy, a także interesariuszom zewnętrznym. Osobami odpowiedzialnymi za monitorowanie oraz koordynowanie działań określonych w Programie Rewitalizacji, a także za sprawozdawczość i ocenę, będą pracownicy Urzędu Gminy w Brochowie oraz jednostek organizacyjnych Gminy, posiadający wiedzę i doświadczenie w zakresie zagadnień istotnych z punktu widzenia rewitalizacji. Poszczególne zadania będą wykonywane przez pracowników Urzędu Gminy zgodnie z ich kompetencjami i zakresem obowiązków określonym w Regulaminie Organizacyjnym.

Z analizy aktualnej sytuacji Urzędu Gminy w Brochowie wynika, iż obecnie funkcjonująca struktura organizacyjna jest adekwatna do zadań, jakie Gmina realizuje oraz warunków i charakteru prowadzonej przez jednostkę działalności. Biorąc pod uwagę zakres działalności związany z wdrażaniem zagadnień poruszanych w Programie Rewitalizacji należy stwierdzić, że w ramach struktury organizacyjnej Urzędu Gminy funkcjonuje odpowiednio przygotowany zespół.

Za proces przygotowania i wdrażania, w tym monitorowania Programu Rewitalizacji odpowiedzialne będą przede wszystkim następujące referaty i stanowiska:

  1. Referat ds. Zamówień Publicznych, Inwestycji, Gospodarki Nieruchomościami w skład, którego wchodzą:
  • stanowisko pracy ds. zamówień publicznych i gospodarki nieruchomościami – kierownik referatu
  • stanowisko pracy ds. inwestycji, zamówień publicznych
  • stanowisko pracy ds. pozyskiwania środków zewnętrznych
  1. Referat ds. Ochrony Środowiska, Rolnictwa, Budownictwa i Planowania Przestrzennego w skład, którego wchodzą:
  • stanowisko pracy ds. ochrony środowiska, rolnictwa – kierownik referatu
  • stanowisko pracy ds. ochrony środowiska, budownictwa, planowania przestrzennego.

Ponadto istotną rolę w niniejszych procesach odegrają również pracownicy zatrudnieni w strukturze Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej.

Pracownicy Urzędu Gminy i Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej ze względu na zakres swoich obowiązków i kompetencje, odpowiedzialni za wykonywanie konkretnych projektów inwestycyjnych i nie inwestycyjnych w ramach Programu Rewitalizacji, będą stanowili grupy robocze wdrażania niniejszego dokumentu. Głównym koordynatorem wszystkich zadań przewidzianych w programie będzie Wójt Gminy Brochów.

W systemie organizacyjnym przygotowania, wdrażania i monitoringu PR należy uwzględnić także udział organizacji pozarządowych oraz przedstawicieli przedsiębiorców i samych mieszkańców terenów rewitalizowanych. Efektywne włączenie przedstawicieli mieszkańców w system zarządzania PR będzie miało szczególną rolę aktywizującą społeczność lokalną oraz budowanie tożsamości z miejscem zamieszkania. Mieszkańcy, przedsiębiorcy oraz organizacje pozarządowe na bieżąco będą mogli zgłaszać swoje problemy oraz propozycje do ujęcia w Programie Rewitalizacji w następujący sposób:

  • za pośrednictwem samodzielnych stanowisk wydzielonych w strukturze Urzędu Gminy bezpośrednio zaangażowanych w proces rewitalizacji;
  • za pośrednictwem Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej (w szczególności osoby będące podopiecznymi GOPS) – GOPS zgłaszane potrzeby i propozycje przekaże Wójtowi oraz Radzie Gminy przede wszystkim w ramach sporządzanych raportów;
  • bezpośrednio do Wójta Gminy Brochów w ramach indywidualnych spotkań w Urzędzie Gminy oraz na spotkaniach z mieszkańcami organizowanymi w poszczególnych sołectwach;
  • za pośrednictwem Radnych i Sołtysów, którzy są bezpośrednimi przedstawicielami mieszkańców gminy Brochów, w tym również mieszkańców obszaru rewitalizacji.

Ponadto mieszkańcy, przedsiębiorcy i organizacje pozarządowe będą mogli brać czynny udział w przygotowaniu, wdrażaniu i monitoringu PR w ramach sporządzanej przez Wójta Gminy co najmniej raz na 3 lata oceny aktualności i stopnia realizacji Programu Rewitalizacji. Sporządzona ocena będzie ogłoszona na stronie Biuletynu Informacji Publicznej. Podanie oceny stopnia realizacji Programu do publicznej wiadomości umożliwi mieszkańcom zapoznanie się z nią i zgłoszenie ewentualnych uwag. W ramach niniejszej procedury mieszkańcy obszarów rewitalizacji będą mogli również proponować nowe zadania do ujęcia w PR, co będzie miało znaczący wpływ na przebieg rewitalizacji w kolejnych latach. Zgłoszone wnioski zostaną uwzględnione podczas aktualizacji PR.

 MONITORING PROGRAMU REWITALIZACJI

W ramach monitoringu realizacji zadań określonych w Programie Rewitalizacji zostanie wdrożony system opierający się na danych pozyskanych z Urzędu Gminy Brochów oraz Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Brochowie.

Dane te, to dane ilościowe i jakościowe wskazujące postępy w realizacji programu m.in.: stopień osiągnięcia wskaźników, zaangażowania interesariuszy, stopień poprawy sytuacji społecznej, gospodarczej, środowiskowej, przestrzenno-funkcjonalnej i technicznej obszarów rewitalizacji oraz dane do korygowania kierunków interwencji, m.in.: stopień zbieżności działań z celami, rekomendacje do wprowadzania zmian. Pozwolą one na ocenę ilościową i jakościową prowadzonych działań.

Podstawowym elementem systemu monitoringu i oceny jest ustalenie wskaźników, które będą wykorzystywane do monitorowania postępów w zakresie osiągania celów i realizacji zadań określonych w programie. Poniżej przedstawiono główne wskaźniki monitorowania Programu Rewitalizacji Gminy Brochów na lata 2016-2023.

Tabela 24.   Główne wskaźniki monitorowania zadań rewitalizacyjnych

Zadanie Wskaźniki/mierniki monitorowania realizacji działań/zadań Wartość wskaźnika Źródło pozyskania danych
Cel: Ograniczenie skali wykluczenia i problemów społecznych
Kierunek działania: Aktywizacja społeczno-zawodowa osób wykluczonych i przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu
Szkolenia i kursy dla osób bezrobotnych, doradztwo zawodowe dla osób nieaktywnych zawodowo Łączna liczba osób bezrobotnych, która wzięła udział w szkoleniach 15 Raport z realizacji projektu
Liczba osób, które skorzystały z nieodpłatnego doradztwa zawodowego 70 Raport z realizacji projektu
Zajęcia kulturalne, edukacyjno-rekreacyjne dla różnych grup wiekowych i społecznych Łączna liczba osób, która wzięła udział w zajęciach 300 Raport z realizacji projektu
Nieodpłatne doradztwo prawne Liczba osób, które skorzystały z nieodpłatnego doradztwa prawnego 70 Raport z realizacji projektu
Utworzenie inkubatora przedsiębiorczości Liczba osób, które skorzystały z punktu 100 Raport z realizacji projektu
Zwiększenie aktywności organizacji społecznych i pozarządowych Liczba zarejestrowanych organizacji społecznych i pozarządowych 12 Raport z realizacji projektu
Prowadzenie projektów profilaktycznych dla osób uzależnionych bądź zagrożonych uzależnieniem Liczba osób, która wzięła udział w projektach 80 Raport z realizacji projektu
Cel: Dostosowanie infrastruktury społecznej i technicznej w celu niwelacji zjawisk kryzysowych
Kierunek działań: Rozwój infrastruktury społeczno-technicznej
Adaptacja budynku byłego ośrodka zdrowia w Brochowie na potrzeby Gminnego Centrum Usług Społecznych Liczba osób którym zapewniono możliwość korzystania z pomieszczeń centrum 457 Protokół odbioru
Zagospodarowanie terenu wraz z utworzeniem strefy edukacyjno-rekreacyjnej Liczba osób którym zapewniono miejsca wspólnych spotkań 457 Protokół odbioru
Ochrona powietrza poprzez wymianę kotłów co, budowę instalacji OZE Liczba osób którym zapewniono możliwość korzystania z pomocy w instalacji OZE 457 Protokół odbioru
Liczba osób którym zapewniono możliwość korzystania z pomocy w wymianie kotłów CO 457  
Wsparcie w usuwaniu wyrobów zawierających azbest Liczba osób, którym zapewniono możliwość korzystania z pomocy w usunięciu wyrobów zawierających azbest 457 Protokół odbioru
Organizacja targowiska wiejskiego Liczba przedsiębiorców, którym zapewniono możliwość korzystania z targowiska 20 Protokół odbioru

źródło: opracowanie własne

 

Tabela 25.   Główne wskaźniki monitorowania Programu Rewitalizacji

Wskaźniki/mierniki monitorowania realizacji działań/zadań Wartość bazowa Wartość docelowa w 2023 roku Źródło pozyskania danych
Cel: Ograniczenie skali wykluczenia i problemów społecznych
Kierunek działania: Aktywizacja społeczno-zawodowa osób wykluczonych i przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu
Zmniejszenie liczy osób korzystających z pomocy społecznej z powodu bezrobocia 52 48 Raport z realizacji projektu
Zmniejszenie liczy osób korzystających z pomocy społecznej z powodu ubóstwa 56 52 Raport z realizacji projektu
Zwiększenie liczby prywatnych podmiotów gospodarki narodowej 42 45 Raport z realizacji projektu
Cel: Dostosowanie infrastruktury społecznej i technicznej w celu niwelacji zjawisk kryzysowych
Kierunek działań: Rozwój infrastruktury społeczno-technicznej
Zwiększenie liczby instalacji OZE na budynkach mieszkalnych 0 5 Raport z realizacji projektu
Zwiększenie liczby osób korzystających ze wspólnych przestrzeni publicznych 350 457 Raport z realizacji projektu
Zwiększenie liczby osób biorących czynny udział w życiu społecznym 350 457 Raport z realizacji projektu

źródło: opracowanie własne

Określenie wyżej wymienionych wskaźników pomoże ocenić, czy podejmowane działania przynoszą pożądane efekty. W przypadku, gdy prowadzone działania nie będą przynosiły zakładanych rezultatów, konieczna będzie modyfikacja Programu Rewitalizacji. W takim przypadku, Wójt Gminy Brochów wystąpi do Rady Gminy z wnioskiem o ujęcie w Programie Rewitalizacji nowych przedsięwzięć, które umożliwią pełną realizację założeń Programu. Zmiana Programu Rewitalizacji Gminy Brochów na lata 2016-2023 nastąpi w trybie, w jakim został on uchwalony, a jej koszty pokrywane będą z budżetu gminy.

Konieczność zmiany Programu Rewitalizacji zaistnieje w szczególności gdy nastąpi znaczny wzrost:

  • liczby osób bezrobotnych na terenie rewitalizowanym;
  • liczby osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym na terenie rewitalizowanym.

Ewaluacji procesu rewitalizacji będzie dokonywał Komitet ds. rewitalizacji raz w roku poprzez przygotowanie i udostępnienie publiczne sprawozdania – do końca I kwartału za rok poprzedni.

W roku 2023 zostanie przeprowadzona całościowa ocena efektów realizacji, porównanie osiągniętych wskaźników produktu i rezultatu z prognozowanymi, a także zostaną podjęte kroki w celu wyznaczenie kierunków rewitalizacji na następne lata.

Jeśli w wyniku przeprowadzonej oceny stopnia realizacji PR stwierdzone zostanie osiągnięcie celów rewitalizacji, Rada z własnej inicjatywy lub na wniosek Wójta uchyli uchwałę w sprawie przyjęcia Programu Rewitalizacji Gminy Brochów na lata 2016-2023.